ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਤ ਅਤੇ ਅੰਬਰਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਥਾਂ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਓਥੇ ਹੰਸ, ਬਗਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ। ਸਰਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਨੀਲੇ-ਚਮਕਦੇ ਬੇਰਿਲ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਹਵਾਈ ਮਹਲ ਸਵਰਗਿਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਗੀਤ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਥੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਕੋਮਲ ਜੰਗਲ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧਤ ਰਾਲ ਵਗਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੰਘਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਅਗਰੂ, ਤੱਕੋਲਾ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧਤ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਥੇ ਤਾਮਾਲਾ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਮਰੀਚਾ ਦੀਆਂ ਘਣੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਕ ਰਹੀਆਂ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਵੀ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ, ਲਾਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ। ਸੁਹਾਵਣੇ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਚਸ਼ਮੇ, ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਧਨ-ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜ਼ਮੀਨ, ਅਤੇ ਵਿਰਲੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਥੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਸਮਤਲ, ਹਰੀ-ਭਰੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਚਲਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਿੰਧੁ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਲਦਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਥਾਂ ਵੇਖਿਆ; ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਟਵਾਟਾ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਘਣ ਘਟਾ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜਥਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲੇ ਕਛੂਏ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਖਾਣ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਗਰੁੜ ਉਸ ਟਾਹਣੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਟਾਹਣੀ ਤੁਰੰਤ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਮਹਾਨ ਸੁਪਰਨ ਨੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਟਾਹਣੀ ਤੋੜ ਲਈ, ਜਿਥੇ ਵੈਖਾਨਸ, ਮਾਸ਼, ਵਾਲਖਿਲਯ ਅਤੇ ਮਰੀਚੀਪ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਥੇ ਉਹ ਵੱਡੇ, ਉਮਰਦਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਬਕਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਹ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਮੀ ਟਾਹਣੀ ਚੁੱਕ ਲਈ। ਟੁੱਟੀ ਟਾਹਣੀ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਕਛੂਏ ਸਮੇਤ, ਝਟ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਇਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮਾਸ ਖਾ ਗਿਆ। ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਟਾਹਣੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾ ਕੇ ਅਤੁੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੋਹਣੀ ਹੋ ਗਈ; ਸਮਝਦਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅੰਬਰਤ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ। ਉਹ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਭਰਾ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨਾਮਕ ਵਟਵਾਟਾ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਪਰਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਦੇ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਜਨ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਾਲੀ ਕੁਰਮਚਾ ਪਹਿਨੇ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮੀ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਉਥੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਆਉਭਗਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣਾ-ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਕਸਦ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ: "ਕਿਆ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ? ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਜਲਦੀ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ?" ਮਾਰੀਚਾ ਵਲੋਂ ਇੰਝ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਬੜੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗਾ। (ਹੁਣ ਇਥੋਂ ਅਗਲਾ ਚੌਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) "ਮਾਰੀਚਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ। ਤੈਨੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਖਰ, ਮਹਾਬਲੀ ਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਬਲੀ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਹਾਦਰ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਨਿਸ਼ਾਨਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਖਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਬਲੀ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਾਕਸ਼ਸ, ਖਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ, ਇੱਕ ਵੀ ਕੜਵੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾ ਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਖਰ ਵੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਢੇਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਨੂੰ ਡਰ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਰਾਮ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਮ, ਜੋ ਉਸ ਫੌਜ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਜੋਗ ਹੈ—ਅਧਰਮੀ, ਰੁੱਖਾ, ਨਿਰਦਈ, ਮੂਰਖ, ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਅਨਿਯੰਤਰਿਤ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵੈਰ ਰੱਖੇ, ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਅਪਣਾਈ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਕਨਿਆ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਛੀਨ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ ਬਣ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵਾਂਗਾ।