ਰਾਵਣ ਨੇ, ਸ਼ੂర్పਣਖਾ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸੱਚ ਦੱਸ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ—ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਅਪਮਾਨ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ?" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਸ਼ੂರ್ಪਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੋਸ 'ਚ ਆ ਕੇ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਰਾਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਛਾਲਾ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ ਚਮੜੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗ 'ਚ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਸੜਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੀ ਵੇਖੀ। ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਗੜ੍ਹੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਖ਼ਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਇਕਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ, ਪੈਦਲ ਹੀ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਧੇ ਮੁਹੂਰਤ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਹੁਣ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯਾ ਜੰਗਲ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਹੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ, ਬਚ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਰੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਅਪਮਾਨਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਦਾ ਭਰਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸਦਾ ਭਾਈ ਦਾ ਭਗਤ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਹੈ—ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੱਖਾ, ਅਜੈ, ਜਿੱਤੂ, ਨਿਰਭੀਕ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਬਾਂਹ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦੀ ਜਿੰਦ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ। ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ, ਨੱਕ ਵਾਲੀ, ਸੁਡੌਲ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਨਵੇਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਸੁੰਦਰ, ਲਾਲ ਤੇ ਉੱਘੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਸੀਤਾ, ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਐਸਾ ਸੋਹਣਾ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ—ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੇਵੀ, ਨਾ ਗੰਧਰਵਣੀ, ਨਾ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾ ਕਿੱਨਰੀ ਵਿੱਚ। ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ, ਰੂਪਵਤੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਦੁੱਤੀਅ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਲਈ ਉੱਤਮ ਪਤੀ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੁਮਰ ਚੌੜੀ, ਛਾਤੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਿਆਵਾਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਂਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ, ਬੇਦਰਦੀ ਨਾਲ ਅਪਮਾਨਤ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਾਇਦੇਹੀ, ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ—ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਉਠਾ ਕੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੇਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸੁਝਾਅ ਬਿਨਾ ਵਿਲੰਬੇ ਮੰਨ ਲੈ, ਹੇ ਰਾਵਣ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇ। ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਜਨਸਥਾਨ 'ਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਖ਼ਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮਰੇ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੂರ್ಪਣਖਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰੋਆਂ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ, ਤਾਕਤਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ, ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਅਵਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ-ਸ਼ਾਲਾ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਲੁਕ-ਛਿਪ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਰਥ ਜੋਤੋ।" ਸਾਰਥੀ ਨੇ, ਜੋ ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ, ਉੱਤਮ ਰਥ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ-ਮੁਤਾਬਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਰਥ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸੀ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੱਜ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਭਰਾ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਦਸ-ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਚਿੱਟੇ ਚਮਚੇ ਅਤੇ ਛਤਰ ਨਾਲ, ਨਵੇਂ ਪੋਲਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਬੇਰੀਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਗਰਮ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਸ ਸਿਰ, ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੂਪ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਦਸ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਉਹ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ 'ਚ ਬਿਜਲੀ ਹੋਵੇ। ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠਾ, ਪਹਾੜਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰ, ਠੰਢੇ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਕਮਲ-ਪੁਖਤਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਿਥੇ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਸੋਹਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੇਲੇ ਦੇ ਬਾਗਾਂ, ਨਾਰੀਅਲ, ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਸੰਤ, ਜੋ ਭੋਜਨ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਯਾਮਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਗ, ਸੁਪਰਨ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਕਿੱਨਰ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ, ਆਜ, ਵੈਖਾਨਸ, ਮਾਸ਼, ਵਾਲਖਿਲਯ ਅਤੇ ਮਰੀਚੀਪ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਦੁੱਤੀਅ, ਖੇਡ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਮਨ 'ਚ ਨਵਾਂ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਵ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।