ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਿਅਸਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੂਝ ਨਹੀਂ, ਨੇਕੀਆਂ ਤੇ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਸਦਾ ਰਾਜ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਧਨ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣ્ય ਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਂਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿੰਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਇਹ ਰਾਮ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕੀਹ ਹੈ? ਉਹ ਦਿਖਣ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ? ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਡੰਡਕ ਅਰਣਯ, ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਆਇਆ?" ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ—all ਰਾਖਸ਼—ਮਾਰੇ ਗਏ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਵਿਗਾੜ ਗਿਆ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੂर्पਣਖਾ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਣ ਲੱਗੀ। "ਰਾਮ ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਛਾਲ ਤੇ ਕਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ ਚਮੜਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਧਨੁਖ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਵਰਗੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ। ਉਸਦੇ ਤੀਰ ਰੁਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਧਨੁਖ ਚੁੱਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੀ ਵੇਖੀ। ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਅਚਾਨਕ ਝੜ ਨਾਲ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਰਾਮ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।" "ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੈਦਲ ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਧ ਮੂਹੂਰਤ ਵਿਚ ਖਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਸਮੇਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਹੁਣ ਡੰਡਕ ਅਰਣਯ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਮੈਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਬਚ ਗਈ ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਰੀ ਸਮਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਵੀ ਮਹਾਨ ਜੋਸ਼ੀਲਾ, ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਤੇ ਨੇਕੀ ਵਾਲਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਮ ਦਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹੀਨ, ਅਜਿੱਤ, ਜਿੱਤੂ, ਨਿਡਰ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ—ਰਾਮ ਦੀ ਸਹੀ ਬਾਂਹ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ।" "ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਸਦਾ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਨੱਕੀਲੀ ਨੱਕ, ਸੁੰਦਰ ਅਕਰ, ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ, ਲਾਲ ਚਟਕ nails, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ, ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਐਸਾ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ—ਨਾ ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਨਾ ਗੰਧਰਵੀ, ਨਾ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾ ਕਿੱਨਰੀ। ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾਵੇ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ। ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ, ਆਕਰਸ਼ਕ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੁੰਦਰ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਲਈ ਚੰਗਾ ਪਤੀ। ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਚੌੜੀ ਕਮਰ, ਉੱਚੀ ਛਾਤੀ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਲਿਆਵਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਹੁਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲੀ, ਵੇਖੀ ਹੈ—" "ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਚਾਹ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾ ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਤੈਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਣਗੇ; ਜਿੱਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਚੁੱਕ ਲੈ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਹਿਚਕੀਆਂ ਦੇ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ ਲੈ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝ, ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ, ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇ। ਜਦ ਤੂੰ ਸੁਣ ਲਿਆ ਕਿ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਖਰ-ਦੂਸ਼ਣ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੈਂਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਪਰਣਖਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਰੋਆਂ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਗੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਲਈ, ਤੇ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਅਵਗੁਣ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ। ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ-ਸ਼ਾਲਾ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਰਥ-ਸ਼ਾਲਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਲੁਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਰਥ ਜੋਤ ਲੈ।" ਹੁਕਮ ਮਿਲਦਿਆਂ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਉੱਤਮ ਰਥ ਤੁਰੰਤ ਜੋਤ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਭੂਤ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਗੱਜਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਵਰਗਾ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਦੱਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਿੱਟਾ ਚਮਚਾ ਤੇ ਛਤਰੀ ਨਾਲ, ਪੋਲਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਗਰਮ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੱਸ ਸਿਰ, ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੂਪ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਦੱਸ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠਿਆ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।