ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਗਦੀ ਹੈ: ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ, ਲੜਾਈ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਚਤੁਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੜਾ ਸੀ। ਉਹ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤੇ, ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ। ਮਾਰੀਚਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਰਾਂ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਰਾਮ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਕੂਦਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਧੋਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਣਾ, ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਮਾਰੀਚਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਅਪੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਲੇਕਾ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦਇਆ ਕਰ, ਲੰਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾ। ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਮੌਜ ਕਰਨ ਦੇ।" ਮਾਰੀਚਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਣ, ਖਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਬਦਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਇਕ ਵੱਡਾ ਚੀਕਾ ਮਾਰਿਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਸੀ, ਉਹ ਡਰ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਲੰਕਾ—ਰਾਵਣ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ—ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਹਲ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿਚ, ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੌਕ ਤੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ, ਬੈਠਾ ਸੀ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਭੂਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਅਜੈਯ, ਉਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਦੀਆਂ ਸੂੰਡਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਵੀਹ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਦਸ ਸਿਰ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰ, ਚੌੜਾ ਛਾਤੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਤੇ ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਸ 'ਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਗਹਣੇ, ਬਿਲੌਰੀ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਹਾਂ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦ, ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉਚਾਲ ਸਕਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋੜ ਸਕਦਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਉਲੰਘਨ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭੋਗਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਇਆ, ਅਤੇ ਨਰਵਾਹਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਪੂਸਪਕ ਵਿਸ਼-ਕਾਮਨਾ ਰਥ ਅਤੇ ਚੈਤਰਰਥ, ਨਲਿਨੀ, ਨੰਦਨ—ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਜੰਗਲ ਹਥਿਆ ਲਏ। ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤਪ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ ਸੀ; ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਯਜਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ, ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾਂ 'ਤੇ ਸੋਮਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਾਪੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੰਤਾ, ਤੇ ਕਰੂਣ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਰੂਰਤਾ ਤੇ ਨਿਰਦਯਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ। ਸੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੂਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ, ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰਾਜਾ, ਪੌਲਸਤਿਆ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ। ਸੂਰਪਣਖਾ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ, ਰਾਵਣ—ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ—ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੂਰਪਣਖਾ, ਜਿਹੜੀ ਵਿਅੰਗ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਪਰ ਡਰ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਡਰ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ, ਸੂਰਪਣਖਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਵਣ—ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਡਰ—ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਕੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। "ਤੂੰ ਵਿਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਬੇ-ਰੋਕ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਚਲ, ਤੂੰ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਉਭਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਰਾਜਾ, ਜਿਹੜਾ ਨੀਚ ਵਿਲਾਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪੋਜਦਾ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੇ ਕਰਤਵਾਂ ਸਮੇਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਲੋਕ ਉਸ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤਚਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮਿਲਣ ਵਿਚ ਔਖਾ, ਤੇ ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਰਹਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਚਿਕਣ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ। ਜਿਹੜੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਰਹਿਤ, ਉਹ繁ਸਪੱਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ। ਤੂੰ, ਜਿਹੜਾ ਮੱਤ ਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਿਵੇਂ ਰਾਜ ਕਰੇਂਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ—ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਆਉਣਗੇ? ਤੂੰ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਬਚਪਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੁਧੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੋ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਫਿਰ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਂਗਾ? ਜਿਹੜੇ ਰਾਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤਚਰ, ਖਜਾਨਾ, ਤੇ ਨੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਪਣਖਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਰਾਜ-ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।