ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਮੰਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ? ਕੌਣ ਸੀ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸੁੱਤਿਆਂ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਜਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ?" ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਾਣਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗੂ ਥਿਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਐਸੇ ਰਾਘਵ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਹੋਰ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਚਾਲਾਕ ਰਾਛਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਤਿਆਂ ਜਗਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਚੀਕੜ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ, ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਹੱਲੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਨਰਕ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਛਾਲ ਮਾਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾ, ਵਾਪਸ ਲੰਕਾ ਚੱਲ। ਸਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਸੁਖੀ ਰਹਿਣ ਦੇ।" ਮਾਰੀਚਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ-ਸੀਸਾ ਰਾਵਣ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਤੂੰ ਬੱਤੀਵੇਂ ਸਰਗਾ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਫਿਰ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਚੌਦ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਛਸ, ਸਿਰਫ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਣ, ਖਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗੂ ਡੂੰਘੀ ਗੂੰਜ ਮਾਰੀ। ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਕੰਮ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਲੰਕਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਚਲੀ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਮਹਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਚ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੌਬਾਰੇ ਤੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼। ਉਹ ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਭੀਸ਼ਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਭੂਤ ਜਾਂ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਨਾ ਹਰਾ ਸਕੇ, ਉਹ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਵਜਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖਾਧੇ। ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਦਸ ਸਿਰ ਸਨ, ਉੱਤਮ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ, ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਜਸੀ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ। ਉਹ ਬਿਲੌਰੀ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦ, ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀ ਦੇਹ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਵਿਆਂ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਿਆ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉਛਾਲ ਸਕਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਸਕਦਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਤੇ ਪਰਾਈਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲੈ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵਿਆਂ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰੀ ਸੀ, ਸਦਾ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭੋਗਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੀਨ ਲਿਆ, ਨਰਵਾਹਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਸ਼ਚਰਜਮਈ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਲਿਆ, ਤੇ ਚੈਤਰਰਥ, ਨਲਿਨੀ ਤੇ ਨੰਦਨ ਦੇ ਦਿਵਿ ਵਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਏ। ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸ੍ਵਯੰਭੂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਵਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਹੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲਾ, ਪਾਪੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਹੰਤਾ ਤੇ ਨਿਰਦਯੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਠੋਰ, ਕਰੂੜ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਸੀ। ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੂੜ ਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦਿਵਿ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਪਹਿਨੇ, ਦਿਵਿ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ, ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਆਈ ਮੌਤ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਛਸ ਰਾਜਾ, ਪੌਲਸਤ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਸੀ। ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਡਰ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੋਹ ਦੱਸਣ ਲਈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਬਚਨ ਆਖਣ ਲੱਗੀ। ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਤੈਂਤੀਸਵੇਂ ਸਰਗਾ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਫਿਰ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭੈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤਿੱਖੇ ਬਚਨ ਆਖੇ। "ਤੂੰ ਵਿਅਸਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਅਨਿਯੰਤਰਿਤ ਤੇ ਮਨਮੌਜੀ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਖਤਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।" "ਇਕ ਰਾਜਾ ਜੋ ਨੀਚ ਵਿਅਸਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਵਾਸਨਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਸ਼ਾਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।" "ਰਾਜਾ ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਲੋਕ ਉਸ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹ, ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਚੀਕੜੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਰਾਜੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ繁ਸਮ੍ਰਿੱਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ।" "ਤੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮਝ ਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰੇਂਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਦੈਤ, ਜੋ ਸਿਆਣੇ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਹਨ, ਖੜੇ ਹੋਣ?