ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵੀ ਉਡਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੁੜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੂੰ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ, ਤੁਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਹਰਾ ਸਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਹ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਨਾਰੀ ਰਤਨ ਹੈ, ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਗੰਧਰਵੀ, ਅਪਸਰਾ ਜਾਂ ਨਾਗਿਨ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ; ਇਨਸਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ। ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਸ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆ ਆਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰਥ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜੋ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚਲਦਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧਾ। ਲੰਮਾ ਰਸਤਾਂ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਤਵਾਲੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਰਾਜਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ? ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਇਤਨੀ ਜਲਦੀ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?” ਮਾਰੀਚਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਮਹਾਨ ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਪਿਆਰੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਨਸਥਾਨ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੋ।” ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਕਿਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ? ਉਹ ਦੋਸਤ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ? ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਕੌਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ? ਕੌਣ ਤੇਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਿਆਓ'? ਦੱਸੋ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਆਪਣਾ ਸਿੰਗ ਕੱਟਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਵੀ ਤੇਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਦੰਦ ਕੱਢਣੀ ਗੱਲ। ਕਿਸ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਬੁਰੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਲਾਇਆ? ਕੌਣ ਤੈਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਵੱਜਿਆ, ਰਾਜਾ? ਉਹ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ—ਰਾਵਣ, ਰਾਘਵ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਚਲਾਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਜਗਾ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਦੀ ਮਿੱਟੀ, ਮਹਾਨ ਜੰਗ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁ ਦੀ ਚੋਰੀ—ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਕੂਦਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਲੰਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ; ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ। ਮਾਰੀਚਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਮੁੜ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਵਧੀਆ ਹਵेली ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਮ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਸ਼ਣ, ਖਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗਰਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਗਰਜਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੇ ਕਰਤਬ—ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਸੀ—ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਤਲ-ਪਤਲ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਲੰਕਾ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਰਾਵਣ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਹਲ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੈਠਾ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ‘ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੌਕੀ ‘ਤੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਭੂਤ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਅਜੈਯ, ਉਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ, ਖੁੱਲੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ‘ਤੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਹਾਥੌੜੇ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਤੇ ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਦਸ ਸਿਰ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਚੌੜਾ ਸੀਨਾ, ਵੀਰਤਾ, ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜੋ ਬਿਲੀ ਦੀ ਅੱਖ ਤੇ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦ, ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਕਾਠ ਅੰਗ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਚਕਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰੀ ਘਾਇਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਦੇਵਤਾਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਟੁੱਟੇ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਅਟੱਲ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉਚਾਲ ਸਕਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਸਕਦਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭੋਗਵਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਿਅ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਇਆ, ਤੇ ਨਰਵਾਹਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਨੇ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ।