ਰਾਵਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਹੈ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਹੈ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡੰਘ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਜਨਸਥਾਨਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ; ਰਾਮ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹਨ। ਉਹ ਤੀਰ ਪੰਜ ਮੁੰਡਾ ਸੱਪ ਬਣ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਜਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਭੱਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਸਥਾਨਾ ਉਸ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਕੰਪਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨਾ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ ਦਾ ਸੱਚਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣੋ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਸ਼ੌਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਅਜੈ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਮਾਨ, ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹ, ਨਕਸ਼ਤਰ—all ਕੁਝ ਡਿੱਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁਬੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਵਣ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਹੈ; ਪਤਲੀ ਕਮਰ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਰੰਗਤ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗ, ਨਾਰੀ ਵਿਚ ਗਹਿਰੀ, ਗਹਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਨਾ ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਨਾ ਗੰਧਰਵੀ, ਨਾ ਅਪਸਰਾ, ਨਾ ਸੱਪ-ਨਾਰੀ, ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਆਮ ਨਾਰੀ ਤਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।" ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਸਿਰਫ ਰਥ-ਚਾਲਕ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਮੂਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਚ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦੁਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਗਿਆ। ਲੰਬਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉੱਥੇ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਅਲੌਕਿਕ ਭੋਜਨ-ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਥੋਂ ਆਸਨ, ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਜਾ ਠੀਕ ਹੈ? ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਇੰਨਾ ਜਲਦੀ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?" ਮਾਰੀਚ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਨਸਥਾਨਾ, ਜੋ ਅਜੈ ਸੀ, ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।" ਇਸ ਲਈ, "ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੋ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲੈਣ ਵਿਚ।" ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਿਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਕੇ, ਦੋਸਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕੀਤੀ? ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਕਿਹੜਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?" "ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸੀਤਾ ਲਿਆਓ'? ਦੱਸੋ। ਕਿਹੜਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣਾ ਸਿੰਗ ਕੱਟਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ?" "ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਦੰਦ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਿਹਾ।" "ਕਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਮਾੜੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆਏ ਹੋ? ਕਿਹੜਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ?" "ਉਹ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ, ਤਾਕਤ ਦੇ ਗਰੂਰ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ—ਰਾਵਣ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਹੈ, ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਉਹ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਚਲਾਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਜਗਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਜਦ ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਦੀ ਮਿੱਟੀ, ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ, ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਚੋਰੀ—ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹ ਵਿਚ, ਪਾਤਾਲ ਵਾਂਗ, ਕੂਦਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਲੰਕਾ ਜਾਓ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ; ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।" ਮਾਰੀਚ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ-ਮੁੰਹਾ ਰਾਵਣ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਘਰ ਵਿਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਤੀਹ-ਦੋਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਸ਼ਣ, ਖਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸਿਰਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਗੂੰਜਾ ਪਾਇਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਐਸੇ ਕਰਤਬ—ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਸੀ—ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਲੰਕਾ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਸੀ, ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।