ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ, ਜੋ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਅਤਿ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਸੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਿਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਸਰਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅਕੰਪਨ ਨਾਮਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਲੰਕਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਨਸਥਾਨ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਨੇ, ਅਤੇ ਖਰ ਭੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਕਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਿਆਨਕ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਇਆ? ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇੰਦਰ, ਕੁਬੇਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੀ ਜੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਾਂ ਹਾਂ; ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਚੜ੍ਹੇ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਅਕੰਪਨ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਅਕੰਪਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੌਜਵਾਨ, ਸਿੰਹ ਵਰਗੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" ਅਕੰਪਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਸੀ, ਸੱਪ ਵਾਂਗੂਂ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਕੀ ਇਹ ਰਾਮ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਨਸਥਾਨ ਆਇਆ ਸੀ? ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ, ਅਕੰਪਨ।" ਅਕੰਪਨ ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਰਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਰਾਮ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਮਪੰਨਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਡੰਕੇ ਵਰਗਾ ਸ਼ਬਦ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਮਿਲ ਕੇ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹਨ। ਉਹ ਤੀਰ ਪੰਜ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਬਣਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਭੱਜਦੇ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦਿੱਸਦਾ। ਇੰਝ ਜਨਸਥਾਨ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।" ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਰਾਮ, ਜੋ ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਧਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਸਮੇਤ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਜੀਵ ਰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦੇ, ਨਾਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਦੀ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਤਿ ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ ਜਾਂ ਨਾਗਕਨ्या ਵੀ ਉਸਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਫਿਰ ਆਮ ਮਾਨਵਿ ਨਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ!" ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਸ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ 'ਚ, ਜੋ ਖੱਚਰਾਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਗੜਗੜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਅਲੌਕਿਕ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।