ਦੰਡਕਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਅਮਲ ਕਰਨਗੇ, ਉधर ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ—ਜਦ ਰਾਮ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀਰ ਰਾਮ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ; ਜਦ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਤਿ ਆਨੰਦਤ ਹੋ ਗਈ; ਰਾਮ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਤੀਸਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅਕੰਪਨ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਖਰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਚ ਗਿਆ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ-ਮੂੰਹਾ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਿਵੇਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ: “ਕਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਿਆਨਕ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ? ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ? ਇੰਦਰ, ਕੁਬੇਰ, ਯਮ, ਵਿਸ਼ਣੂ—ਕੋਈ ਵੀ ਜੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪ ਸਮਾਂ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹੀ ਅੰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਦਸ-ਮੂੰਹਾ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ; ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: “ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਜੋ ਜਵਾਨ ਹੈ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਮਜਬੂਤ ਮੋੜ, ਰਾਮ ਨਾਮ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲਾ ਰੰਗ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ; ਉਸ ਨੇ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।” ਅਕੰਪਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: “ਕੀ ਇਹ ਰਾਮ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਨਸਥਾਨ ਆਇਆ ਹੈ? ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ, ਅਕੰਪਨ।” ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ: “ਰਾਮ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ, ਦਿਵਿਆ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।” “ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੇ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵੀ ਪਰਾਮਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕਾਫੀ ਹਨ। ਉਹ ਤੀਰ ਪੰਜ-ਮੂੰਹਾ ਸੱਪ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੋ-ਕਿਥੇ ਭੱਜ ਸਕਦੇ, ਭੱਜ ਗਏ।” “ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਸਥਾਨ ਉਸ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।” ਅਕੰਪਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ।” ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਰਾਮ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੀਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ, ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਡਿੱਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।” “ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵੰਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।” “ਰਾਮ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ, ਹੇ ਦਸ-ਮੂੰਹਾ, ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।” “ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ, ਕਾਲੀ ਰੰਗ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗ, ਨਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰਤਨ, ਗਹਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਗੰਧਰਵੀ, ਅਪਸਰਾ, ਜਾਂ ਨਾਗ-ਨਾਰੀ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਮਨੁੱਖੀ ਨਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦੀ?” ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਈਆਂ; ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਵਣ ਨੇ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ, ਆਪਣੇ ਰਥਵਾਹਕ ਨਾਲ, ਇੱਕਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਖਚਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਰਥ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਥ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਦਾ, ਬਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ।