ਦਸਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਇਹ ਕਾਰਜ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਡੰਡਕਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣਗੇ। ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦਾ ਆਗਮਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਅਤਿ ਉਤਸੁਕ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੁੜ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਆਦਿ ਕਵੀ ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਤੀ (31ਵੀਂ) ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅਕੰਪਨ, ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਲੰਕਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਖਰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ ਮੁੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਊਰਜਾ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਛਦਾ ਹੈ, "ਕਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਿਆਨਕ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ?" "ਇੰਦ੍ਰ, ਕੁਬੇਰ, ਯਮ, ਵਿਸ਼ਨੂ—ਕੋਈ ਵੀ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪ ਸਮਾਂ ਹਾਂ; ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੌਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹੀ ਅੰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਜਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅਕੰਪਨ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭੀਖ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਮੁੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਅਕੰਪਨ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਇਥੇ ਦਸਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਨੌਜਵਾਨ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਪੀਠ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਮ ਹੈ। ਉਹ ਬਲਵਾਨ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਕਾਲੀ ਚਮੜੀ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼, ਤੇਜਸਵੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ; ਉਸ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" ਅਕੰਪਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਅੰਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਕੀ ਇਹ ਰਾਮ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਨਸਥਾਨ ਆਇਆ ਹੈ? ਅਕੰਪਨ, ਸਚ-ਸਚ ਦੱਸ।" ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਰਾਮ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਸਭ ਤੀਰੰਦਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਰਗਣੀ ਹੈ, ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤ ਧਰਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੈ।" "ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡੰਗ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰਾ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਨਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹਨ।" "ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਪੂੰਛ ਅਤੇ ਪੰਖ ਵਾਲੇ, ਕਾਫੀ ਹਨ।" "ਉਹ ਤੀਰ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਬਣ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਗਏ; ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਿਥੇ-ਕਿਥੇ ਭੱਜੇ।" "ਜਿਥੇ-ਕਿਥੇ ਭੱਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਸਥਾਨ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ।" ਅਕੰਪਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਦਾ ਸੱਚਾ ਵੇਰਵਾ ਸੁਣ।" "ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੀਰਤਾ ਲਈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਿਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਡੂੰਘੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਡੇ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਖੰਡਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" "ਰਾਮ ਨੂੰ, ਹੇ ਦਸ ਮੁੰਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।" "ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀ ਚਮੜੀ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਨਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਹੈ।" "ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਗੰਧਰਵੀ, ਅਪਸਰਾ ਜਾਂ ਨਾਗਿਨ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਆਮ ਨਾਰੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।" ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਵਪਰੀ, ਅਕੰਪਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ, ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨਾਲ, ਜਾਵਾਂਗਾ; ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ 'ਚ, ਜੋ ਖਚਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।