ਖ਼ਰਾ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਅੰਧਕਾ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਖ਼ਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਠੀਕ ਉਹਨਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਨਮੁਚਿ ਝੱਗ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਲਾ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਧਰਵ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵਜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 14,000 ਰਾਖ਼ਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਮਾਰੇ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਆਸ਼ਚਰਜ ਚਕਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਵਾਹ ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ! ਕਿੰਨੀ ਬਲਸ਼ਕਤੀ, ਕਿੰਨੀ ਅਡੋਲਤਾ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਅਗਸਤਿਆ ਜੀ ਸਮੇਤ, ਰਾਮ ਦਾ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, “ਇਸੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮਹਾਬਲੀ ਇੰਦ੍ਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੇ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ; ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਉਪਾਇਆ ਕੀਤਾ ਸੀ।” “ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਖ਼ਸ਼ਸ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੇ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਕਾਰਜ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੰਡਕ ਅਰਨਯ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣਗੇ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ। ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਰਾਖ਼ਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਸੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਏਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਸਰਗ। ਫਿਰ ਅਕੰਪਨ, ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਖ਼ਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਖ਼ਰਾ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਨਿਕਲਿਆ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਕਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਿਆਨਕ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇਗਾ? ਨਾ ਤਾਂ ਇੰਦ੍ਰ, ਨਾ ਕੁਬੇਰ, ਨਾ ਯਮ, ਨਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਕੋਈ ਵੀ ਜੇ ਮੇਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ, ਕਦੇ ਸੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹਵਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਜੇ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਰਾਵਣ ਕੋਲ, ਅਕੰਪਨ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ। ਦਸਮੁਖੀ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਖ਼ਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਨੌਜਵਾਨ, ਸਿੰਹ ਵਾਂਗ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਨਾਮ ਰਾਮ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।” ਅਕੰਪਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਖ਼ਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਸੰਪੋਲੇ ਵਾਂਗ ਹੰਝੂ ਕੱਢ ਕੇ, ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, “ਕੀ ਇਹ ਰਾਮ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਨਸਥਾਨ ਆਇਆ ਸੀ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਅਕੰਪਨ!” ਰਾਵਣ ਦੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ: “ਰਾਮ, ਜੋ ਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ, ਸਭ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਰਣੀ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਗਾਰੇ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਮ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਜਨਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।” “ਇੱਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਨਾ ਹੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ; ਰਾਮ ਦੇ ਸੁਵਰਨ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੀਖੇ ਤੀਰ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹਨ। ਉਹ ਤੀਰ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਪੋਲੇ ਬਣ ਕੇ ਰਾਖ਼ਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਏ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਖ਼ਸ਼ਸ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਭੱਜੇ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਸਥਾਨ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਆਵਾਂਗਾ।” ਪਰ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਲ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੱਚਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣ। ਰਾਮ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਜੈਯ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਧਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸਮੇਤ, ਡਿੱਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਡੁੱਬਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵੀ ਛਿੰਨ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਲ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਚਹੁੰਦੇਸ਼ ਵਿਆਪ ਗਈ।