ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਇਕ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਖ਼ਰ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੱਗਾ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਖ਼ਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਅੰਧਕਾ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ੁਕਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਖ਼ਰ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀਰਤ੍ਰਾ ਉੱਤੇ ਵਜੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵੱਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਨਮੁਚਿ ਨੂੰ ਫੇਨ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਬਲਾ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾਏ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਖ਼ਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। "ਵਾਹ! ਰਾਮ ਦਾ ਇਹ ਕਿਰਤ ਕਿੰਨਾ ਬੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ! ਵਾਹ, ਇਹ ਤਾਕਤ, ਇਹ ਡੌਲ! ਇਹ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ," ਦੇਵਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਅਗਸਤਿਆ ਸਮੇਤ, ਰਾਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮਹਾਬਲੀ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਇਆ ਸੀ; ਤੈਨੂੰ ਇਥੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ।" "ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਹੇ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਇਹ ਕਾਰਜ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੰਡਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨਗੇ।" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਸੀ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੰਝੀ ਲਾ ਲਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਅਤਿ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਦਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਸੀਤਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹੋਈ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੰਝੀ ਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕੱਤੀਵਾਂ ਸਰਗ। ਫਿਰ ਅਕੰਪਨ, ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਜਲਦੀ ਲੰਕਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਅਨੇਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਖ਼ਰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੇਰਾ ਭਿਆਨਕ ਜਨਸਥਾਨ ਕਿਹੜੇ ਨੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਾਂ ਬਚ ਸਕੇ? ਜੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ; ਨਾ ਹੀ ਕੁਬੇਰ, ਨਾ ਯਮ, ਨਾ ਵਿਸ਼ਣੂ।" "ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਮੇ ਦਾ ਵੀ ਸਮਾਂ ਹਾਂ; ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਮੌਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਇੰਝ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਕੰਪਨ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਉੱਥੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਨੌਜਵਾਨ, ਸਿੰਹ-ਕੰਧਾ, ਨਾਮ ਰਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਹੈ।" "ਕਾਲੀ ਜੁੜੀ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਤੇਜਸਵੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ; ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਖ਼ਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੀ ਸਾਂਪ ਵਾਂਗ ਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਖਿਆ, "ਕੀ ਇਹ ਰਾਮ ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਅਕੰਪਨ।" ਫਿਰ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, "ਰਾਮ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਸਭ ਤੀਰੰਦਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਦਿਵਿਆਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" "ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਗਾਰੇ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।" "ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੁਵਰਾਜ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ।" "ਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਨਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ; ਰਾਮ ਦੇ ਸੁਵਰਨ-ਪੰਖੀ ਤੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹਨ।" "ਉਹ ਤੀਰ ਪੰਜ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਬਣ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਏ; ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਿਧਰ-ਤਿਧਰ ਭੱਜ ਗਏ।" "ਜਿਧਰ ਵੀ ਉਹ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਸਥਾਨ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।" ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।" ਜਦ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੌਰਯ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਰਾਮ, ਜੋ ਵਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਦ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਜੇਯ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ ਥੱਲੇ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਡੁੱਬਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਭਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।