ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ। ਐਸਾ ਹੀ ਹਾਲ ਖਰਾ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੋਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖਿਆ। ਜੰਗ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ, ਖਰਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਂਠ ਕਟਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਦੋਨੋ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜੜ ਤੋਂ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਜੋਰ ਨਾਲ ਗੱਜ ਕੇ, ਖਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਚੀਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮਰ ਗਿਆ!" ਰਾਮ, ਸ਼ੂਰੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਖਰਾ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਜਗਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਖਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਸਕੇ। ਪसीਨੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖਰਾ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਤੀਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ, ਖਰਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਝਾਗ ਵਾਲਾ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜੀ ਝਰਨੇ ਤੋਂ ਧਾਰਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਖਰਾ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਹੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਉੱਤਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਖਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ, ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼, ਪਿੱਛੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਹਟ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਲਦਾ ਹੋਇਆ ਤੀਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦੰਡ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਇਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਦੇਵਤਾ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਖਰਾ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ। ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੀਰ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਖਰਾ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਨੁ ਤਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਖਰਾ, ਤੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ, ਜਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਧਕਾ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਵਣ ਵਿੱਚ ਸੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਖਰਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੱਜਰ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਨਾਮੁਚੀ ਝਾਗ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਬਲਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੱਜਰ ਨਾਲ ਮਰਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਡੰਗਰ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਮਹਾ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਖਰਾ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ, ਮਾਰੇ ਗਏ। "ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ! ਕਿੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਕਿੰਨਾ ਢੀਕਾਪਣ — ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ!" — ਐਸਾ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਆਖਦੇ ਹੋਏ, ਆਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ, ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੇ ਤਪੋਵਨ ਆਇਆ ਸੀ; ਤੇ ਤੂੰ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।" "ਇਹ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਇਹ ਕੰਮ ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ!" ਹੁਣ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੰਡਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਕਰ ਸਕਣਗੇ; ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ — ਪਹਾੜੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਰਾਮ, ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਅਜਰ-ਅਮਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਉੱਚਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਦਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰੰਯਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕੱਤੀਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਕੰਪਨ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਖਰਾ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਊਰਜਾ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਜਲਦੀ ਹੋਈ। "ਕਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਿਆਨਕ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ? ਕੌਣ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਇੰਦਰ ਵੀ, ਜੇ ਮੇਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਕੁਬੇਰ, ਜਾਂ ਯਮ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।" "ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਕੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਦਸ-ਮੁਖੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ: "ਉਥੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਨੌਜਵਾਨ, ਸਿੰਘ-ਕੰਧਾ ਵਾਲਾ, ਨਾਮ ਰਾਮ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ।" "ਕਾਲਾ ਰੰਗ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮ; ਉਸ ਨੇ ਖਰਾ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" ਅਕੰਪਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੇ ਅਜਗਰ ਵਾਂਗ ਸਾਂਸ ਲੈ ਕੇ, ਆਖਿਆ: "ਕੀ ਇਹ ਰਾਮ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਨਸਥਾਨ ਆਇਆ ਹੈ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਅਕੰਪਨ!