ਖਰ ਨੇ ਜਦ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਏ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਕਵਚ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਰਾਮ, ਜੋ ਕਿ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਛੇਦਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਧੂੰਆਂ-ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ — ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ — ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਅੰਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਦ ਬੰਨਣ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕਿਆ ਅਤੇ ਖਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਨਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਕੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖਰ ਦੀ ਝੰਡਾ ਯੁੱਧ 'ਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝੰਡਾ, ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਖਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਰਾਮ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਚ ਚਾਰ ਤੀਰ ਮਾਰੇ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਬੜੀ ਨਿਸ਼ਾਨਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਬਰਢਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਕਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦਾ ਸਰੀਰ ਛੇਦਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਤਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਾਜ਼ਾਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ — ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਹੈ — ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ 'ਚ ਛੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ। ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਖਰ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਜਿਆ, ਦੋ ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਚੰਦ੍ਰਾਕਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਰਥ ਦੀ ਜੋਤ ਵੱਖਰੀ, ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਘੋੜੇ ਵੱਜੇ, ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ 'ਚ ਖਰ ਦੇ ਰਥ-ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਤਿੰਨ ਥੰਬੇ ਟੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਦੋ ਨਾਲ ਐਕਸਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਖਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤੰਦ ਵੱਜੀ। ਇੱਕ ਤੀਰ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਘਵ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਖੇਡ 'ਚ, ਖਰ ਨੂੰ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ — ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਹੁਣ, ਖਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਰਥ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ-ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਖਰ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਮਗਰਮੱਛ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ 'ਚ ਖੜੇ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਸ਼ੌਰਿਆ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਉਨਤੀਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਖਰ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ, ਰਥ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਮ ਤੇ ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। "ਤੂੰ, ਜੋ ਇਸ ਵੱਡੀ ਫੌਜ 'ਚ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਐਸਾ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰ ਹੈ, ਕਰੂੜ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਇ'en ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਦਾ, ਰਾਤ-ਵਿਚਰਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਸੱਪ ਆਵੇ ਤਾਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਸਮਝੋਂ-ਬਿਨਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਖਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸੱਪ-ਪਕੜਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਵੇਖਦੀ। ਦੰਡਕ ਅਰਣਿਆ 'ਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੂੰ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਐਸਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਤੂੰ ਕੀ ਫਲ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ? ਜੋ ਕਰੂੜ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਮ ਕਰਦੇ, ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲੰਬੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੜਾਂ-ਬਿਨਾ ਰੁੱਖ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ, ਡਰਾਉਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਂਦਾ। ਜਲਦੀ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ, ਰਾਤ-ਵਿਚਰਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਖੁਰਾਕ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਰ ਕਰ ਜਾਂਦੀ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਤੇਰੇ ਜੀਵਨ ਲੈਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਤ-ਵਿਚਰਣ ਵਾਲੇ। ਅੱਜ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਤੀਰ, ਤੈਨੂੰ ਛੇਦਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰ ਦੇਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੱਟੀ 'ਚੋਂ ਸੱਪ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦੰਡਕ ਅਰਣਿਆ 'ਚ ਖਾ ਗਿਆ, ਅੱਜ, ਯੁੱਧ 'ਚ ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਅੱਜ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਦੇਖਣਗੇ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਦੇਵਲੋਕ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੂੰ ਨਰਕ 'ਚ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਵੱਜ, ਪੂਰਾ ਜਤਨ ਕਰ, ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕਲੰਕ; ਅੱਜ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਖਜੂਰ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਖਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਖਰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਪਰ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। "ਯੁੱਧ 'ਚ ਆਮ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਦੇ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਪਰ ਆਮ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ-ਰਹਿਤ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਜ਼, ਵਿਅਰਥ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਰਾਮ। ਕਿਹੜਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਆਪਣਾ ਵੰਸ਼ ਦੱਸ ਕੇ, ਯੁੱਧ 'ਚ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾ? ਤੇਰੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਛੋਟਪਣੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜੋ ਮਗਰਮੱਛ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਮਗਰਮੱਛ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ 'ਚ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਆਪਣੀ ਫਾਸੀ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਹਿ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ; ਸੂਰਜ ਡੁੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਰ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੇਗੀ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ; ਅੱਜ, ਤੇਰੀ ਨਾਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝ ਦੇਵਾਂਗਾ।