ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ ਵੀ ਉਸੇ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਖ਼ਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਫੌਜ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਮਨੋਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਨਮੁਚੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਖ਼ਰਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼, ਖੂਨ-ਖਰਾਬੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤੀਰਾਂ, ਜੋ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸਨ, ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਪਾਈਆਂ। ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਦ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਆਪਣੀ ਹਥਿਆਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਮਹਾਰਤ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਰਥ 'ਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਨੇ ਚੌਂਕਾਂ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹ ਲਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਐਸੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਛੱਡੀਆਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਤੇ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਣੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਖ਼ਰਾ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਜਗ੍ਹਾ ਹੀ ਨਾ ਰਹੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਸੂਰਜ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਸਮੇਂ ਚਮਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਯੋਧੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਖ਼ਰਾ ਨੇ ਨਲਿਕਾ, ਨਰਾਚ ਤੇ ਤੇਜ਼-ਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਕਰਨੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਵਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਅੰਕੁਸ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਖ਼ਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਥ 'ਤੇ, ਹੱਥ 'ਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੌਤ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਫੜੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਖ਼ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਿਆ। ਪਰ ਰਾਮ, ਖ਼ਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਨਿੜਰ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਡਰਿਆ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਖ਼ਰਾ, ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਲੈ ਕੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗਾ ਅੱਗ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਵਿਚ ਖ਼ਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਥਵਾਟੀ ਦੀ ਮਹਾਰਤ ਦਿਖਾਈ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਤੀਰ ਸਮੇਤ, ਮੱਢ 'ਤੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸੱਤ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਖ਼ਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਮਾਰਿਆ। ਖ਼ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਤੇ ਜੰਗ 'ਚ ਖ਼ਰਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਗੂੰਜ ਕੀਤੀ। ਖ਼ਰਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਬਰਮ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਰਾਮ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਹੋਇਆ, ਜੰਗ 'ਚ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤੰਦ ਚੜ੍ਹਾਈ, ਜੋ ਖ਼ਰਾ ਦੇ ਅੰਤ ਲਈ ਸੀ, ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਧੁਨੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਖ਼ਰਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗ 'ਚ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੰਦ ਵਾਲੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ਰਾ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਝੰਡੀ, ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟੀ ਹੋਈ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ, ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਬੇਲੀ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਰਾਮ, ਖ਼ਰਾ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡੀਆਂ ਕਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਹੋਇਆ, ਲਹੂ ਵਿਚ ਭਿੱਜ ਗਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਤੀਰਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਛੇ ਬੜੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਛੱਡੀਆਂ। ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਖ਼ਰਾ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ, ਦੋ ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵਾਰਿਆ। ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਥ ਦਾ ਜੋੜ ਕੱਟਿਆ, ਚਾਰ ਨਾਲ ਰੰਗੀਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ, ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਖ਼ਰਾ ਦੇ ਰਥ-ਸਵਾਰੀ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਥ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੱਟੇ ਤੋੜੇ, ਦੋ ਨਾਲ ਧੂਰੀ ਤੋੜੀ, ਤੇ ਬਾਰਵੀਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਖ਼ਰਾ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਦ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ। ਰਾਘਵ ਨੇ, ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ, ਤੇ ਹੱਸਦਿਆਂ, ਜੰਗ 'ਚ ਖ਼ਰਾ ਨੂੰ ਤੇਰਵੀਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਹੁਣ ਖ਼ਰਾ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਰਥ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ-ਸਵਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਖ਼ਰਾ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਉਤਰ ਆਇਆ, ਹੱਥ 'ਚ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ 'ਚ ਖੜੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨਤੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ। ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਖ਼ਰਾ ਨੂੰ ਹੱਥ 'ਚ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ, ਰਥ ਤੋਂ ਵਾਂਗ, ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਮ, ਫਿਰ ਕਠੋਰ ਬੋਲਿਆ। "ਤੂੰ, ਜੋ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਤੇ ਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ 'ਚ ਖੜਾ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨਫਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰ ਹੈ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਜੇ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਦਾ ਯਾਤਰੀ, ਉਹ ਚਲਦੀ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੁਰਾ ਸੱਪ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਭ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਿਚ, ਬਿਨਾ ਸਮਝੇ, ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸੱਪ-ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਵਰਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਐ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਇਹ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਕੀ ਫਲ ਲੈਵੇਂਗਾ? ਜੋ ਕਠੋਰ ਤੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨਫਰਤ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲੰਬੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਨਿਸਚਿਤ, ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮੌਸਮੀ ਫੁੱਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।