ਖਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਰਥੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਸਹਾਰ ਕੇ ਇਕੱਲੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਖਰ ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀ ਰਾਖਸ਼ਸ—ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਕ—ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਖਰ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ, ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਗਲ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਭਰ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਖਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਹਲਾਹਲ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਦਾ, ਭਾਲੇ, ਸ਼ੂਲ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਵੱਡੇ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜਿਹੜੇ ਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਕਕੁਤਥ ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਉਹ ਹਾਥੀ, ਜਿਹੜੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਸੀਸ ਲਿਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਵਧੇ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਾਮ ਚਹੁੰ ਪਾਸੋਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਮਹਾਰਾਜ਼ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਯਤੁਧਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਰਾਉਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਜ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਮ ਕਦੇ ਡੋਲਿਆ ਨਹੀਂ। ਰਾਮ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰਾ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਦਰ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਥੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਜਲਦੇ ਬਿਜਲੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਣ। ਰਾਮ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਤਾਣ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਛੱਡੇ, ਜਿਹੜੇ ਰੋਕਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦਿਆਂ ਵਾਂਗ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਛੱਡੇ, ਜੋ ਖੇਡਦਿਆਂ-ਖੇਡਦਿਆਂ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪਏ। ਉਹ ਤੀਰ, ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਗਏ। ਉਹ ਤੀਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਛਿੱਦ ਕੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਏ। ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਤੀਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਗੋਲ ਤੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਰ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਤੀਰ ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਕੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼, ਝੰਡੀਆਂ, ਢਾਲਾਂ ਅਤੇ ਬਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੱਥਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਗਣ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸੁੰਡਾਂ ਵਰਗੀਆਂ رانਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਗਾਮ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਸਰਥੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਮਾਰੀ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਯਮਲੋਕ ਨੂਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜਿਹੜੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਸਥਾਨਾਂ 'ਚ ਛਿੱਦਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਹਤ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕਾ ਜੰਗਲ ਅੱਗ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਕੁਝ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਭਾਲੇ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਗਦਾਵਾਂ ਸੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਰ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਗਲਾਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਿਹੜੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ, ਢਾਲਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਧਨੁਸ਼ ਚੱਕਰਾਂ ਚਕਨाचੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਢਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਬਚ ਗਏ, ਉਹ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਖਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧੀ ਮੌਤ ਆਪ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਦੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਦੌੜੇ, ਸਾਲ ਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਭਾਲੇ, ਗਦਾਵਾਂ, ਰੱਸੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜੰਗ ਅਜਿਹਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉਲਝਣ ਭਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰੋਆਂ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮੁੜ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਰਾਮ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਬੜੀ ਡਰਾਉਣੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਕੋਣ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਅਸਤਰ ਵਰਤ ਕੇ ਗੰਧਰਵ ਅਸਤਰ ਚਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਗੋਲ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਨਿਕਲੇ, ਜੋ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਦੇ ਗਏ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰ ਤਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਘਣਘੋਰ ਛਾਂ ਛਾ ਗਈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕਈ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਕਈ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪਟ ਗਈ। ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚੀਰੇ ਹੋਏ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਗ, ਸਿਰ, ਕੰਗਣ, ਹੱਥ, رانਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥ, ਜੋ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਖਰੇ ਪਏ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਪਰੰਪਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧੈਰਜ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਜੈ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।