ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਤੁਰ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਲਾਲ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਗਧੇ ਦੇ ਲਹੂ ਵਰਗਾ ਰੁੱਖਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਪਿੱਠ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਲੜਾਈ ਦੀ ਉਤਾਵਲ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਅਜੀਬ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਂਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਆਸਵਾਸਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਣਗੇ, ਜਿੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਹਾਰ ਯਕੀਨੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਕੱਟ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਡੰਫੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰਾਵਨੇ ਡੋਲਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਸੰਕਟ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਵਣਸਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਛੁਪ ਜਾਓ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਨਾ ਕਰੇ ਤੇ ਜਲਦੀ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕਮ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਰਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ। ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਛੁਪ ਗਏ। ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ, ਉਹ ਆਉਣ ਦੇਣ!" ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕਵਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਕਵਚ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਰਾਮ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਤੁ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜ ਉਠੀਆਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ, ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਊਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਰਾਘਵ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪੌਲਸਤ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਿਵੇਂ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਵਿੱਘਨ-ਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਸਭ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ।" ਪਰ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਇਕਲਾ ਧਰਮੀ ਰਾਮ—ਇਹ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਜਦ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਜੋਤ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਜਿਸਦੇ ਕਰਮ ਅਥਾਹ ਹਨ, ਅਤੁਲਣੀਯ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਚਾਰਣ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚਮੜੀਆਂ ਪਹਿਨੇ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਡਰਾਵਣੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ ਉੱਠੀ। ਰਾਤ ਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤਾਣਦੇ, ਉਬਾਸੀਆਂ ਮਾਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਡੰਫੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਚੁੱਪੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਨਿੱਕਲ ਗਏ, ਪਿੱਛੇ ਨਾਂ ਤੱਕਦੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਫੌਜ, ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘੀ, ਫੌਜ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਮ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਤੁਰ ਸਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖ਼ਰਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਆਪਣਾ ਭਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਤੀਰ ਕਵਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਜਵਾਲਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕੰਬ ਗਏ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੱਖਾ ਦਾ ਯਜ੍ਯ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਤुले ਹੋਣ। ਰਾਕਸ਼ਸ ਫੌਜ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਧਨੁਸ਼, ਗਹਿਣਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਕਵਚਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰੰਯਕਾਂਡ ਦੇ ਪਚੀਸਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਖ਼ਰਾ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਸ਼ਰਮ ਤੇ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਦੇਖਿਆ। ਖ਼ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹੇ ਤੇ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੂੰਜਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰਥ ਰਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜਾਏ। ਖ਼ਰਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਸਾਰਥੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਇਕੱਲਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਤ ਦੇ ਦੈਤ, ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਖ਼ਰਾ ਆਪਣੀ ਰਥ ਤੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਐਵੇਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਗਲ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਖ਼ਰਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਤ ਦੇ ਦੈਤ, ਰਾਮ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁੱਧ ਦਾ ਮਹਾਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਰਾਮ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ, ਅਣਗਿਣਤ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਸੀ।