ਇੱਕ ਵਾਰ, ਖ਼ਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੌਜ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਡਰਾਉਣੀ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ—ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਗਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਖਰਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹੀ ਭਿਆਨਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਵਿਅਕੁਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵੇਖੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਵੇਖੋ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਨਾਸਕਰਤ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਉੱਠੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਏ ਹਨ।" "ਇਹ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਗਧੇ ਦੇ ਲਹੂ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਬੇਚੈਨ ਹਨ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਅਜੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੀਕ ਰਹੇ ਹਨ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਅੱਗੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਾਡੀ ਜਾਨ 'ਤੇ ਵੀ ਸੰਕਾ ਹੈ।" "ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੰਗ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਮੇਰਾ ਬਾਂਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੰਪਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਨੇੜੇ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਹਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਚਮਕ ਹੈ। ਜੇ ਜੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਰਾਕਸ਼ਸਿਆਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨਗਾਰੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੇ ਸੰਕਟ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚੱਕ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਘਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਲੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈ।" "ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕ। ਜਾ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ। ਤੂੰ ਵੀਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਇਹ ਵੈਰੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਰਾਤ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂ।" ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚੱਕ ਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ, ਉਹ ਆਉਣ!" ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਲਿਆ। ਰਾਮ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਜਲਦੀ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਉਚਕਾਇਆ, ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਚੱਕੇ, ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਡੋਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਚੌਂਕਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ, ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ, ਵੱਡੇ ਜਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, "ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ! ਰਾਘਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੌਲਸਤਿਆਂ, ਰਾਤ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇ!" "ਜਿਵੇਂ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ!" ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਫਿਰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, "ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਰਾਮ ਇਕੱਲਾ, ਧਰਮਵਾਨ—ਇਹ ਜੰਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ?" ਜਦ ਰਾਮ, ਜੋ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ। ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਤਬ ਅਥਾਹ ਹਨ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਉੱਤਜੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਚਾਰਣ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੋਰ ਵਾਲਾ ਜਥਾ ਉੱਠਿਆ, ਡਰਾਉਣੇ ਚਮੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ। ਰਾਤ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਚੌਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਗੂੰਜਾਂ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤਾਣਦੇ, ਮੁੜ-ਮੁੜ ਹੌਂਕਦੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਨਗਾਰੇ ਦੀ ਧਮਕ, ਮੈਦਾਨ ਗੂੰਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਭਰ ਗਿਆ; ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਡਰ ਕੇ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਏ, ਚੁੱਪ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵੱਲ, ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਭਾਰੀ ਫੌਜ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਗਦੇ ਧਾਰੇ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘੀ, ਉਹ ਫੌਜ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜੀ ਹੋਈ; ਤੇ ਰਾਮ, ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ। ਉਸ ਨੇ ਖਰਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਆਪਣਾ ਭਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ, ਤੇ ਤੀਰ ਨਿਕਾਲੇ। ਉਹ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਉੱਠਾਇਆ; ਉੱਤਜੇ, ਉਹ ਅੰਤਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਕੰਪ ਗਏ; ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਡਕਸ਼ ਦੇ ਯੱਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਰਾਕਸ਼ਸਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼, ਗਹਣੇ, ਰਥ ਤੇ ਕਵਚ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਹ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸੂਰਜ ਉੱਗਣ ਸਮੇਂ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਖਰਾ ਆਪਣੇ ਸਰਵੋਤਮ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਆਇਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ—ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਧਨੁਸ਼ ਹਥ ਵਿੱਚ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ—ਦੇਖਿਆ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ ਤੇ ਉਚਕਾ ਕੇ ਖੜਾ ਦੇਖ, ਖਰਾ ਨੇ ਗੂੰਜ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਰਥਵਾਹਕ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਾਮ ਵੱਲ ਰਥ ਚਲਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਗਲੇ ਜੰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪਚੀਸਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।