ਜਦੋਂ ਖਰਾ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਦਰਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਉਹ ਡਰ ਜਾਂ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵੇਖੇ, ਪਰ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਖਰਾ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਇਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ।" ਪਰ ਉਹ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਆਗੇ, ਮੈਂ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਤੀਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਖਰਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਮੌਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ 'ਤੇ ਅਭਿਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ 'ਤੇ ਮੌਤ ਲਿਆਉਂਗਾ।" ਉਹ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟ ਸਕਦਾ; ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੌਤ ਹੀ ਮੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ।" ਖਰਾ ਆਪਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ; ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਸਤ ਐਰਾਵਤ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਜਰਧਾਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ—ਫਿਰ ਉਹ ਦੋ ਮਨੁੱਖ ਕੀ ਹਨ?" ਖਰਾ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਅਦਭੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦੇ 'ਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਰਾਘਵ ਪੌਲਸਤ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਵੇ।" ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਚਕਰਧਾਰੀ ਹੈ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਮਾਸ਼ੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਰਥਾਂ 'ਚ curiosity ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਟ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਖਰਾ, ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਾਰ੍ਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਹਨ: ਪ੍ਰਥੁਗਰੀਵ, ਯਜ੍ਯਸ਼ਤ੍ਰੁ, ਵਿਹੰਗਮ, ਦੁਰਜਯ, ਕਰਵੀਰਾਕਸ਼, ਪਰੁਸ਼, ਕਾਲਕਾਰਮੁਕ, ਹੇਮਮਾਲੀ, ਮਹਾਮਾਲੀ, ਸਰਪਾਸ੍ਯ, ਰੁਧਿਰਾਸਨ। ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਾਰ ਯੋਧੇ ਹਨ: ਮਹਾਕਪਾਲ, ਸਥੂਲਾਕਸ਼, ਪ੍ਰਮਾਥਾ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੌਜ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ—ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ 'ਤੇ ਮਾਲਾ-ਪਹਿਨੇ ਗ੍ਰਹਿ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਚੌਵੀ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ। ਇੱਥੇ ਆਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਵੀ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਜਦ ਖਰਾ, ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ ਉਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵੇਖੇ। ਰਾਮ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਦੇਖੋ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਨਾਸਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹਨ।" "ਇਹ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਬੱਦਲ ਉਲਟ ਗਏ ਹਨ, ਗਧੇ ਦੇ ਲਹੂ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਤੇ ਖੜਕਦੇ ਹਨ।" "ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਬਾਣ, ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਠੀ ਵਾਲੇ, ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੰਛੀ ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਸਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵੀ ਸੰਕਾ ਹੈ।" "ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ—ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੰਪਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਪਰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵਾਂਗੇ, ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਹਾਰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।" "ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰਮਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਘਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਲੀ ਗੁਫਾ 'ਚ ਜਾਓ।" "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਖੁਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ 'ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਨਾ ਕਰੋ। ਜਾਓ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ—ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਵੀਰ ਹੋ, ਤੇ ਇਹ ਵੈਰੀ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਪਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਤ-ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਮੈਂ ਖੁਦ ਕਰਾਂ।" ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੁਫਾ 'ਚ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਗੁਫਾ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੁਣ, ਉਹ ਆਉਣ!" ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਵਚ ਨਾਲ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਵੱਡੀ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਣੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ 'ਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਗੁਣਵਾਨ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਪਸ 'ਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ! ਰਾਘਵ ਪੌਲਸਤ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਵੇ!" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਚਕਰਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ!" ਤੇ ਆਪਸ 'ਚ ਮੁੜ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਤੇ ਰਾਮ—ਇਕਲਾ, ਧਰਮਵਾਨ—ਇਹ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?