ਖਰ ਦਾ ਗੁੱਸਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਬਹਿਨ ਦੇ ਉਤਪੀੜਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ—ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਖਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ; ਉਹ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਾਨਵ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ ਮੁਕ ਗਈ ਸੀ, ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਬੈਠੇਗਾ। ਖਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹਿਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਰੋਕ ਲੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ। ਖਰ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, "ਅੱਜ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਗਰਮ ਖੂਨ ਪੀਏਂਗੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜਦ ਉਹ ਨਿੱਘਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਖਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਬਹਿਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਕਹੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਖਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ, ਹੇ ਸੁਮਧੁਰ ਬੋਲੇ।" "ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਆਪਣਾ ਰਥ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬਾਣ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਭਾਲੇ ਵੀ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਵਧ ਕੇ, ਉਸ ਅਣਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਤ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਪੁਲਸਤਿਆਂ ਸਮੇਤ।" ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸੁੱਚੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹੀਏ, ਅਤੇ ਬਿੱਲੌਰੀ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਜੋਤ। ਉਹ ਰਥ ਮੱਛੀਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਸ਼ੁਭ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਤਰਾਵਲੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਵਧੀਆ ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ, ਖਰ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਿਆ। ਖਰ ਨੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਫੌਜ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਥ, ਬਕਤਰਬੰਦ, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਚੱਲੋ!" ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਭਿਆਨਕ ਬਕਤਰਬੰਦ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਈ, ਗੱਜਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਦਾ, ਭਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਬਹੁਤ ਨੁਕੀਲੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਹੀਏ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੱਦੇ ਅਤੇ ਜੈਵਲਿਨ ਨਾਲ ਲਸਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਲੰਸ, ਡਰਾਉਣੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੰਡੇ, ਬੜੇ-ਬੜੇ ਧਨੁਸ਼, ਗਦੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਮੋਸਲੇ ਅਤੇ ਵਜਰ, ਸਭ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੇ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸਨ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਖਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ, ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਦ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭੱਜੇ, ਖਰ ਦਾ ਰਥ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੋਂ ਆਇਆ। ਜਦ ਰਥ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਖਰ ਦਾ ਰਥ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਗਿਆ। ਖਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕਸ਼ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਚਲਿਆ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥਵਾਹਕ 'ਤੇ ਚੀਕਿਆ, ਗੱਜਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੇਈਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ। ਜਦ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਫੌਜ ਚੱਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ, ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਖੂਨ ਦੀ ਮੀਂਹ ਪਈ, ਜੋ ਗਧੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਰਗੀ ਲਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਅਚਾਨਕ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਕਾਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਚੱਕਰ ਦਿਸ਼ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਚੇ ਝੰਡੇ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੇ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਗਿਦੜ ਨੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠਕ ਮਾਰੀ। ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀ, ਖਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀਆਂ ਕੱਢਣ ਲੱਗੇ। ਤਪਦੇ ਪਾਸੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ, ਪਰ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕਾਂ ਕੱਢਣ ਲੱਗੇ। ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ, ਜਿਵੇਂ ਚੀਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ, ਖੂਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉਲਝਣ ਭਰੀ ਹਨੇਰੀ ਛਾ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਏ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਨਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਫ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ, ਨਾ ਮੱਧ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ। ਗੋਧੂਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਹੀ ਨਾ ਸੀ, ਤਾਜ਼ੇ ਖੂਨ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਫਿਰ, ਡਰਾਉਣੇ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ, ਖਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਬਗਲੇ, ਗਿਦੜ ਅਤੇ ਗਿਦ੍ਹ, ਅਸ਼ੁਭ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੁਰੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਲਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਲਪਟਾਂ ਕੱਢਦਾ, ਇੱਕ ਕਬੰਧ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਗਦੇ ਵਰਗਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਿਸਿਆ। ਮਹਾਨ ਦੈਤ ਸਵਰਭਾਨੂ ਨੇ ਗਲਤ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ; ਹਵਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਗਣੀ ਲੱਗੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ। ਤਾਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੁਗਨੂ ਚਮਕਦੇ, ਰਾਤ ਬਿਨਾ ਹੀ ਦਿਸ ਪਏ; ਕਮਲ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀ ਲੁਕ ਗਏ, ਸੁੱਕ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾ ਫੁੱਲ ਰਹੇ, ਨਾ ਫਲ; ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਧੂੜ, ਬਿਨਾ ਹਵਾ ਦੇ ਉੱਡਣ ਲੱਗਾ। ਉਥੇ, ਸਟਾਰਲਿੰਗ ਪੰਛੀ 'ਚੀਚੀ' ਤੇ 'ਕੂਚੀ' ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਡਰਾਉਣੇ ਉਲਕਾ-ਪਾਤ, ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ। ਧਰਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਉਪਵਨ ਸਮੇਤ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ, ਜਦ ਖਰ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਗੱਜਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਖੱਬਾ ਬਾਂਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਪਣ ਲੱਗੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਜਦ ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।