ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੇ ਅਰੰਯ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਬਰਛਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਵਿਹਲਣਯੋਗ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦੀ ਭਾਰੀ ਲਹਿਰ ਉਠੀ। ਉਹ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਗਭਰਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਖਤਰਾ ਹੀ ਖਤਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਅਤੇ ਡਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਂਦਾ? ਜਿਹੜੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਤਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ذਰਾ ਵੀ ਦਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਚੁਭਣ ਵਾਲੀ ਕਾਂਟੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਅੱਜ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੀ। ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਵੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀਰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਝੂਠੀ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਕਲ ਜਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ ਦੇਵੀਂਗਾ। ਤੂੰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਰਹਿਣਾ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਨਾ ਸ਼ਕਤੀ? ਰਾਮ ਦੀ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਓਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕੋਲ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੇਟ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਈ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ, ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਦੀ ਉਕਸਾਵਟ ਤੇ, ਯੋਧਾ ਖਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਇਹ ਗੁੱਸਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਉਪਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਹੈ, ਅਣਤੁਲਨੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਕਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਬਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ—ਉਹ ਮਾਨਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਆ ਦੇਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਸੂ ਰੋਕ ਲੈ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਗਰਮ ਖੂਨ ਪੀਵੀਂਗੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਤਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਖਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਕਹੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਖਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੂषण ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਹ Hukਮ 'ਚ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈ, ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ।" "ਮੇਰਾ ਰਥ ਜਲਦੀ ਲਿਆ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਮਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਬਰਛੀਆਂ ਵੀ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਕਿ ਉਸ ਅਣਤਰੰਗ ਰਾਮ ਦਾ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਪੌਲਸਤਿਆਂ ਸਮੇਤ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਦਿਆਂ, ਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ-ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੇ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹੀਏ ਅਤੇ ਬਿਲੌਰ ਦੇ ਜੂਏ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਰਥ ਉੱਤੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਫੁੱਲ, ਦਰੱਖਤ, ਪਹਾੜ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਸ਼ੁਭ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਦਾ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਖਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਖਰ ਨੇ ਜਦ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਰਥਾਂ, ਬਕਤਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਚਲੋ!" ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਡਰਾਉਣੇ ਕਵਚ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ, ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਗੱਜਦੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਗਦਾਂ, ਬਰਛੀਆਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਤੇਜ਼ ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਪਹੀਏ, ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੈਵਲਿਨ ਲੈ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਾਂਡੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਡੰਡੇ, ਵੱਡੇ ਕਮਾਨ, ਮੋਤੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਮੂਸਲ ਅਤੇ ਵਜਰ ਲੈ ਕੇ, ਸਭ ਡਰਾਉਣੇ ਹੀ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਖਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਨ, ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਖਰ ਦਾ ਰਥ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ। ਉਦੋਂ, ਖਰ ਦਾ ਰਥ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਕੋਣ ਭਰ ਦਿੱਤੇ। ਖਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥਵਾਨ ਉੱਤੇ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਗੱਜਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਅਸ਼ੁਭ ਫੌਜ ਨਿਕਲੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗਧੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਰਗੀ, ਲਹੂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗੀ। ਖਰ ਦੇ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ, ਰਾਜਮਾਰਗ ਉੱਤੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ, ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਖਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਰਾਮ ਜੀ ਵੱਲ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲੇ, ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।