ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਡਰ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਕੁਟੰਬ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਵੀਂ ਅਧਿਆਇ। ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੂੰ ਫਿਰੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਖਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਹ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਮਦਦ ਲੈਣ ਆਈ ਸੀ। ਖਰਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਬਹਾਦਰ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸਸ ਭੇਜੇ ਸਨ—ਤੂੰ ਫਿਰ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ?" ਉਹ ਆਗੂ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਤੇ ਭਲੇ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। "ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਤੂੰ 'ਹਾਏ ਰਾਖਣਹਾਰੇ!' ਕਿਉਂ ਚੀਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਲੋਟਦੀ ਹੈਂ?" "ਜਦ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਅਸਹਾਇ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ? ਉੱਠ, ਹੌਂਸਲਾ ਰੱਖ! ਇਹ ਨਰਮਤਾ ਛੱਡ ਦੇ।" ਖਰਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਂਸੂ ਪੂੰਝੇ, ਹੌਸਲਾ ਫੜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬੋਲੀ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੌਦਾਂ ਬਹਾਦਰ ਰਾਖਸਸ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਭੇਜੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਾਲੇ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਮਾਰ ਸੁੱਟੇ।" "ਉਹ ਤੇਜ਼ ਯੋਧੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਗਈ। ਮੈਂ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਖਤਰਾ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਗਰਮੱਛ ਤੇ ਡਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਨ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦਾ?" "ਉਹ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸਸ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਏ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਪਏ ਹਨ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਰਾਖਸਸਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਦਇਆ ਹੈ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਹਿੰਮਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਦੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦੀ ਚੁਭਣ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ। ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ।" "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰ ਸਕਦਾ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਝੂਠੀ ਹੈ। ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਤੁਰ ਜਾ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੂਰਖ ਮਾਰ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਲੰਕ ਲਿਆਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸਮਰੱਥਾ। ਰਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕੋਲ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਈ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਪਿੱਟਦੀ ਰੋਈ, ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਬਾਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੇ ਉਕਸਾਉਣ ਤੇ, ਯੋਧਾ ਖਰਾ ਨੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਵਿਚ ਬੜੀ ਸਖ਼ਤ ਬੋਲੀ ਬੋਲੀ, ਜੋ ਖੁਦ ਖਰਾ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ। "ਮੇਰਾ ਇਹ ਗੁੱਸਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ; ਇਹ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਫਣਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ—ਇਕ ਮਾਨਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਦੇਵੇਗਾ।" "ਆਪਣੇ ਆਂਸੂ ਰੋਕ, ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਛੱਡ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਗਰਮ ਲਹੂ ਪੀਵੇਂਗੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਖਸਸੀ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਤੇ ਅਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿਚ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਬੋਲੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਖਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੂषण ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਾਖਸਸ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਹਨ, ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਹ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ, ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ।" "ਮੇਰਾ ਰਥ, ਧਨੁਸ਼, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਭਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਲਦੀ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਉਤਪਾਤੀ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ।" ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੂषण ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਵੱਡਾ ਰਥ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ-ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਸੁਚੱਜੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹੀਏ, ਬਿਲੌਰ ਦੇ ਜੂਏ ਨਾਲ, ਮੱਛੀਆਂ, ਫੁੱਲ, ਦਰੱਖਤ, ਪਹਾੜ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਸ਼ੁਭ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਤੇ ਤਾਰੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਥ ਤੇ ਝੰਡੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਵਧੀਆ ਘੰਟੀਆਂ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਖਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਹ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਲਿਆ। ਖਰਾ ਨੇ ਜਦ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਰਥਾਂ, ਬਕਤਰਬੰਦ, ਹਥਿਆਰਾਂ, ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਦੇਖੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਚਲੋ!", ਤੇ ਦੂषण ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।