ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਤਾਣ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਅਕੇਲਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਇੱਥੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਤਾਕਤ?" ਉਹ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਗਦਿਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ੂਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਸਭ ਕੁਝ ਗਵਾ ਲੈਣਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸਿੱਧਾ ਰਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਰਾਘਵ ਤੇ ਸੁੱਟੇ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਸੀ; ਚੌਦਾਂ ਭਾਲੇ ਇਕਠੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ। ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਭਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣ ਚੁੱਕੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਚੌਦਾਂ ਨੁਕਦਾਰ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਚੜਾ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਲੜ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਏ ਰਹੇ। ਉਹ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਵਿਗੜੇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਪਏ ਰਹੇ; ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਸੂਰਪਣਖਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਖੂਨ ਕੁਝ ਸੁੱਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਖਰਾ ਕੋਲ ਆਈ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਟੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਸ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ, ਮੁੜ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਦੁਖ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ, ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲੇ ਤੇ ਅੰਸੂ ਵਗਾਏ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸੂਰਪਣਖਾ, ਡਰ ਕੇ ਭੱਜੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰਾ ਨੂੰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇੱਕਵੀਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਪਣਖਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਡਿੱਗਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਖਰਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਬੋਲਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਵਿਰੋਧੀ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭੇਜੇ ਸਨ—ਤੂੰ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ?" ਉਹ ਆਖਦਾ, "ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਚਾਹਵਾਲੇ ਹਨ; ਜੇ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।" "ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ 'ਹਾਏ, ਰਾਖਾ!' ਕਿਉਂ ਚੀਖ ਰਹੀ ਹੈਂ ਤੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਤੜਫ ਰਹੀ ਹੈਂ?" "ਜਦ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਅਸਹਾਇ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਉਠ, ਉਠ! ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਛੱਡ ਦੇ।" ਖਰਾ ਦੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਸੂ ਪੂੰਝੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੌਦਾਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਭੇਜੇ ਸਨ।" "ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ੂਲਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਰਤਬ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਡਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਡਰ, ਤਣਾਅ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਰਾਤ-ਚਰਣ; ਹਰ ਪਾਸੇ ਖਤਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਦੁਬਾਰਾ ਆਈ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਤੇ ਡਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਦੁਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦਾ?" "ਉਹ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਨੁਕਦਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਦਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਰਾਤ-ਚਰਣ—" "ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਚੁਭਣ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ। ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਗਾ," "ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਨਿਰਲੱਜ; ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" "ਆਪਣੀ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਝੂਠੀ ਹੈ।" "ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਚਲ ਜਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰ।" "ਤੂੰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਹ ਦੋ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਬੇਤਾਕਤ ਹੈਂ?" "ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।" ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਰੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਾਈਂਵੀਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਪਣਖਾ ਦੇ ਉਕਸਾਉਣ ਤੇ, ਯੋਧਾ ਖਰਾ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ, ਖਰਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਕਹੇ। "ਮੇਰਾ ਇਹ ਗੁੱਸਾ, ਤੇਰੇ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ; ਇਹ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰਦਾ।" "ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ—ਇੱਕ ਮਰਤਭ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੱਗਭਗ ਮੁਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਲਵੇਗਾ।" "ਆਪਣੇ ਅੰਸੂ ਰੋਕ ਲੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਣਾਅ ਛੱਡ ਦੇ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ।" "ਅੱਜ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਗਰਮ ਖੂਨ ਪੀਵੇਂਗੀ, ਜਦ ਮੇਰੇ ਕੁਹਾੜੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ।" ਇਹ ਖਰਾ ਦੇ ਮੁੰਹੋਂ ਨਿਕਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਰਪਣਖਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿੱਚ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।