ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੱਡੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ।" ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਧਰਮੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਤਣਿਆ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੁਸ਼ਕਰ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਫਲ ਤੇ ਕੁੰਦ ਮੂਲ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ—ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਇਥੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਟ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਇਥੇ ਅਤਿਕ੍ਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮਾਰ ਸਕਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਚੈਨ ਨਾਲ ਰਹੋ, ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਪਿਆਰੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਓ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਸਨ, ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਆਏ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ, ਮਿੱਠਾ ਪਰ ਤਨਖ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਮਾਲਕ ਖਰ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਲਏਂਗਾ। ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਇਕੱਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਂਗਾ? ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਦਿਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ੂਲਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ, ਤੇਰੀ ਜਾਨ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੇਰਾ ਧਨੁਸ਼—ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਥਿਆਰ ਉੱਚੇ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਵੱਲ ਸੁੱਟੇ, ਪਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਹਨ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਾਲੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਨਾਰਾਚ ਨਾਂ ਦੇ ਤੀਖੇ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ ਬਾਣ ਚੁੱਕੇ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਵੱਧੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੁੱਟੇ ਬਾਣ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਟਿੱਬਿਆਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਜੜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ ਪਏ ਹੋਣ। ਉਹ ਖੂਨ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ, ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਪਏ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਸੂਰਪਣਖਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਹੂ ਕੁਝ ਸੁੱਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਖਰ ਕੋਲ ਗਈ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਮੁੜ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਰਸ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ ਲਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਚੀਖ ਮਾਰੀ, ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ, ਪੀਲੀ ਪਈ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਰੋਈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸੀ, ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰੰਣ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਵੀਂ ਸਰਗ। ਜਦੋਂ ਖਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਸੂਰਪਣਖਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਇਹ ਮਹਾਂਵੀਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭੇਜੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਤੇ ਭਲੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ 'ਹਾਏ ਰਾਖਿਆ!' ਕਹਿ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਲੋੜੀ-ਲੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ? ਜਦ ਮੈਂ ਇਥੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਉੱਠ, ਉੱਠ! ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਛੱਡ ਦੇ।" ਖਰ ਵਲੋਂ ਇੰਝ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਸੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੋ ਚੌਦਾਂ ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਭੇਜੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਹ ਤੇਜ਼ ਯੋਧੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਰਾਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਡਰ ਗਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਵਿਅਕੁਲ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਾਂ, ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਖਤਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁੜ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆ ਗਈ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਘੜੇ, ਡਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਂਦਾ? ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਏ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਢੇਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਇਸ ਕਾਂਟ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ। ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਨਿਰਲੱਜ਼! ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਵੀ ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਾਂਵੀਰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਝੂਠੀ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੂੜ ਮਾਰ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਲੰਕ ਲਿਆਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਉਹ ਦੋ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਇਥੇ ਤੇਰਾ ਜੀਵਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਨਾ ਸ਼ਕਤੀ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚੌਦਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਰੋਸ ਜਤਾਇਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਖਰ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਕਰੇ।