ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹੋ; ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਲਈ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼।" ਰਘੁਕੁਲ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ, ਆਪਣਾ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਤਣਿਆ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਅਸੀਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਇਸ ਕਠਿਨ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿਚ ਆਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਫਲ ਤੇ ਕੁੰਦ ਮੂਲ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹਾਂ ਤੇ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ—ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਨਾਲ ਸਜਜਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੁਸਟ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਸਕਾਂ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ, ਖੁਸ਼ ਰਹੋ, ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਪਿਆਰੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਓ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੰਤਾ ਸਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਰਾਮ ਵਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਤਾਨਾ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਖਰ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਭੜਕਾ ਕੇ, ਅੱਜ ਇਥੇ ਸਾਡੀ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਅਕੇਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅੱਗੇ ਲੜਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀ ਹਥਿਆਰ, ਗਦਾਂ, ਭਾਲੇ ਤੇ ਸੂਲ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਜਾਨ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੇਰਾ ਧਨੁਸ਼ ਸਭ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ।" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ। ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਾਲੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਨਾਰਾਚ ਤੀਰ ਚੁੱਕੇ। ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਤੇਜ਼, ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਜਿਹੇ ਡਿੱਗੇ ਜਿਵੇਂ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਬਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸੱਪ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੇ ਪਏ ਜਿਵੇਂ ਜੜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਢੇ ਰੁੱਖ। ਉਹ ਲਹੂ-ਲੁਹਾਨ, ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਪਏ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ—ਸ਼ੂರ್ಪਣਖਾ—ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਉਹ, ਜਿਸਦਾ ਲਹੂ ਅੱਧਾ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਖਰ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਰਸ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਬੇਲ। ਦੁੱਖ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਹਾਏ ਰਾਖਵਾਲੇ!' ਮਾਰਦੀ, ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ, ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਭੱਜ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ—ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰੰਯਕੰਡ ਦਾ ਇਕੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਖਰ ਨੇ ਸ਼ੂರ್ಪਣਖਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਪਰ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹੋਈ ਭੈਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਮਹਾਵੀਰ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭੇਜੇ ਸਨ—ਹੁਣ ਤੂੰ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤ, ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ; ਜੇ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ 'ਹਾਏ ਰਾਖਵਾਲੇ!' ਕਿਉਂ ਚੀਕਦੀ ਜਮੀਨ ਤੇ ਲੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ? ਜਦ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਸਹਾਰਾ ਕਿਉਂ ਸਮਝਦੀ ਹੈਂ? ਉੱਠ, ਉੱਠ! ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਛੱਡ ਦੇ, ਹਿੰਮਤ ਕਰ।" ਖਰ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਫੜਿਆ, ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੌਦਾਂ ਮਹਾਵੀਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਭੇਜੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਾਲੇ ਤੇ ਸੂਲ ਲੈ ਕੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਬਿੰਦੂ ਛੇਦਨ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਤੇਜ਼ ਰਾਖਸ਼ਸ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਰਤੱਬ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਖ਼ਤਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰਾਖ ਲਈ ਆ ਗਈ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਤੇ ਡਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦਾ? ਉਹ ਮਾਸ-ਭੋਜੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਂ ਦਿਤੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਹਮ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ— ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਕਾਂਟ ਵਾਂਗ ਰੋਕ ਬਣੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ; ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਨਿਰਲੱਜ਼; ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਵੀ, ਉਸ ਮਹਾ-ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਾਵੀਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਝੂਠੀ ਹੈ। ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰ ਜਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੜਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਂਗਾ।