ਜਦੋਂ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਖ਼ਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚੌਦਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ। ਖ਼ਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਇੱਥੇ ਦੰਡਕ ਅਰਣ્ય ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਆਦਮੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਛਾਲ ਤੇ ਕਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਕੇ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਪਣ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ। ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਭੈਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੀਏਗੀ।” ਖ਼ਰ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੋ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿਓਗੇ, ਇਹ (ਸ਼ੂರ್ಪਣਖਾ) ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਪੀਏਗੀ।” ਖ਼ਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਸ਼ੂರ್ಪਣਖਾ ਆਏ, ਤਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਰਜਾਵਾਨ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕ ਜਾ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ।” ਫਿਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਣਿਆ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਅਸੀਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਸ਼ਕਰ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ—ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?” ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਬਾਣ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਪਾਪੀ, ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਕਰਾਂ। ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ, ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟੋ। ਜੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਹੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹੱਤਿਆਰੇ ਸਨ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਕਪਟ ਮਿੱਠਾਸ ਨਾਲ, ਉਸਦੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਉੱਤੇ ਮਖੌਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮਹਾਬਲੀ ਖ਼ਰ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਜਗਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਅਕੇਲਾ ਇੱਥੇ ਮਾਰੇ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਂਗਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਇਕਲਾ ਹੈਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਚੌਦਾਂ ਹਾਂ? ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗਦਿਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਸਭ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਰਾਘਵ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ, ਪਰ ਅਜੈ ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਾਲੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਨਾਰਾਚ ਤੀਰ ਚੁੱਕੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਚੌਦਾਂ ਨੁਕੀਲੇ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਤਾਣੇ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਚੂਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਚੱਕ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖ਼ਤ ਮਿੱਟੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹੋਣ। ਉਹ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਏ, ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਪਏ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਉਹ, ਜਿਸਦੇ ਜਖ਼ਮਾਂ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਕੁਝ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਖ਼ਰ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਰਸ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਲਤਾ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ, ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ’ਚੂਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ ਰਹੇ, ਮੂੰਹ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਜਦ ਖ਼ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਭੱਜੀ ਹੋਈ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸਾਰਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕੀਵੀਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ। ਜਦ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਮੁੜ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਖ਼ਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਈ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਬਹਾਦਰ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭੇਜੇ ਸਨ—ਤੂੰ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਉਹ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਤੇ ਭਲੇ ਸਨ। ਜੇ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਟਾਲ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ‘ਹਾਏ, ਰਾਖੇ!’ ਕਿਉਂ ਚੀਕ ਰਹੀ ਹੈਂ ਤੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੋੜ ਰਹੀ ਹੈਂ?” ਖ਼ਰ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, “ਜਦ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਬੇਸਹਾਰਾ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਉੱਠ, ਉੱਠ! ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਛੱਡ ਦੇ।” ਖ਼ਰ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਪੁੰਝੇ, ਹੌਸਲਾ ਫੜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਲਿਥੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਬਹਾਦਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਭੇਜੇ ਸਨ।