ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਬੜੀ ਵਿਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ! ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਤਾਂ ਘੱਟਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਸੱਪ ਵੀ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਿਵੇਂ ਲੜ ਸਕਣਗੇ?" ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਰਾਵਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮুনি! ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਰਣਕੁਸ਼ਲ ਅਮਰ ਸਮਾਨ ਰਾਵਣ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਫਿਰ ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਸੁੰਦ ਅਤੇ ਉਪਸੁੰਦ ਵਾਂਗ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹਨ।" ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਜਿਹੜੇ ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਸੁਬਾਹੂ ਯਜਨਾ ਵਿਘਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਲੜਨ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੁਟੰਬੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਘੀ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਇਕਵੀਂ ਸੱਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਪਰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਮੁਨੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹ ਰਘੁਕੁਲ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਜੇ ਇਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਕਕੁਤਥ ਵੰਸ਼ੀ! ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।" ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਧੀਰਜਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਰਘੁਕੁਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਓ, ਅਧਰਮ ਦਾ ਭਾਰ ਨਾ ਲਵੋ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ 'ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ' ਆਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਹੇ ਤੇ ਖਰਾ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਤੇ ਨੇਕੀਆਂ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੇਜੋ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਚਾਹੇ ਰਾਮ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੌਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅੱਗ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਗਰਗਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੈ।" "ਉਸ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਜਾਣੇਗਾ। ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਅਮਰ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਵੀ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਸਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਨੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਜਦ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ, ਮਹਾਨ ਬਲ, ਤੇ ਉਜਲੇ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਜਯਾ ਤੇ ਸੁਪ੍ਰਭਾ—ਜੋ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ—ਇन्होंने ਸੋਹਣੇ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਜਯਾ ਨੇ ਪੰਜਾਹ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਵੀ ਪੰਜਾਹ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਜੈਯ ਸਨ, 'ਵਿਨਾਸਕ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।" "ਕੌਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੀ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਲੁਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਦੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਰੱਖੋ।" ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨਾਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਈਵੀਂ ਸੱਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਰਾਮ, ਜੋ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਿਆ, ਠੰਡੀ ਤੇ ਸੁੱਤਰੀ ਹਵਾ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਡੋਲ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਦੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੂੰਜ ਉਠੇ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਗਾਂਹ-ਅਗਾਂਹ ਚੱਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਕੇਸ਼ ਖੜਗ-ਵਿਦਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਧੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਤਾ ਤੀਰ-ਤੁਣੀਰ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸੱਪ ਹੋਣ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੀ ਕਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਅਦੁਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦੇ ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਪਿੱਛੇ। ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਪਹਿਨਾਵੇ, ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਕਵਚ ਤੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਬਾਂਧ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਧੀਰਜ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰ ਹੋਈ, ਤੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਨਵੀਂ ਯਾਤਰਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।