ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਇਨਸਾਨ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿਗਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਫਿਰ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪਤਨੀ ਨਾ ਰਹੇਗੀ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਾਂਗੀ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਰਣ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਲਤਾ ਵਰਗੀ ਲਚਕੀਲੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਭੜਕਦੇ ਉਲਕੇ ਵਾਂਗ ਰੋਹਣੀ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਸਉਮੀਤ੍ਰਿ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਠੋਰ ਤੇ ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਵੇਖ ਕਿ ਵਿਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਜਿਉਂਦੀ ਰਹੇ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਭੈੜੀ, ਪਾਪੀ, ਪਾਗਲ ਅਤੇ ਮੋਟੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਵਿਲੱਖਣ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਖਦੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਸੀ, ਉਸੇ ਰਸਤੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਹ ਵਿਗਾੜੀ ਹੋਈ, ਡਰਾਉਣੀ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਥੜੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਖਾਂ ਮਾਰਦੀ, ਮੋਨਸੂਨ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੋਈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੌੜੀ। ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਐਨੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਕਿ ਲਹੂ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਚੀਖਦੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗਾੜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਜੋ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਭਾਰੀ ਉਰਜਾ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਡਿੱਗੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਟੋਕ ਵਾਂਗ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਥੜੀ, ਡਰ, ਭੁੱਲ ਭੁੱਲਾਈ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ—ਰਾਮ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਵਿਗਾੜੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉੱਨੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਖਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ, ਵਿਗਾੜਿਆ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਥੜਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਹੁਣ ਉੱਠ, ਆਪਣਾ ਡਰ ਤੇ ਭੁੱਲ ਭੁੱਲਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਦੱਸ—ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੇ ਪਾਇਆ?" "ਕੌਣ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਾਲੀ ਸੱਪ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੋਵੇ? ਕੌਣ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੌਤ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਆਪਣੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਈ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਿਆ?" "ਤੂੰ ਤਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈਂ—ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ, ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ?" "ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਐਸਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇੰਝ ਵਿਗਾੜਿਆ?" "ਮੈਂ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਮੇਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕੇ—ਨਾ ਹੀ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਹੀ ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਵਜਰ ਧਾਰੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਦਾ ਲਹੂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਹੇਗਾ, ਧਰਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇਗੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਉਹ ਗਿੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਮਾਸ ਖਾਂਣਗੇ।" "ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਯਕਸ਼, ਨਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕੋਈ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਿਕੰਮੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਸੂਝ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਰਾਇਆ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭੈਣ ਨੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਲਿਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੋਹਣੇ, ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਛਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ।" "ਫਲ ਤੇ ਕੰਦ ਮੂਲ ਖਾਂਦੇ, ਸਯਾਮ, ਤਪਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਨ। ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਸੀ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਪਰ ਇਹ ਦੇਵ ਹਨ ਜਾਂ ਦਾਨਵ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ।" "ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਵੇਖੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸੁੰਦਰ, ਹਰੇਕ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੀ ਸੀ।" "ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਉਸ ਔਰਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਬੇਸਹਾਰਾ, ਅਸਹਾਇ ਹੋਵਾਂ।" "ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਇੱਛਾ ਇਹ ਹੈ: ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਸਕਾਂ।" ਜਦ ਉਹ ਇੰਝ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਖਰਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਮਹਾਬਲੀ, ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਵਰਗੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। "ਦੋ ਆਦਮੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਛਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣੇ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ।" "ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਪੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਓ; ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਭੈਣ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੀਵੇ।" "ਇਹ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸੋ, ਇਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰੋ—ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਵੋ।" "ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਲਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ (ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ) ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀਵੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਥੇ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਵੀਹਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਆਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ...