ਰਾਮ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਮੁੜੀ। ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਰੰਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੰਡਕ ਅਰਨ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਇਕ ਦਾਸੀ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਦਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਭਰਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲੀ। ਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ, ਯੋਗ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ, ਭੈੜੀ, ਦੁਸ਼ਟ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਮੋਟੇ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਵੇਗਾ। ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੇਗਾ?" ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਮੋਟੇ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਬੈਠੀ। ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ ਤੇ ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਟੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਲਾਹਣਾ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ, ਭੈੜੀ, ਦੁਸ਼ਟ, ਭਿਆਨਕ, ਮੋਟੇ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਚਿਮੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਫਿਰ, ਵੈਰੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹਾਂ ਉਥੇ ਘੁੰਮਾਂਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ, ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਲਚਕੀਲੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਧੂਆਂਦਾਰ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਸ਼ਟ ਤੇ ਨੀਚ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਵੇਖ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚੀ ਰਹੇ। ਹੇ ਨਰ ਸ਼ੇਰ, ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਭੈੜੀ, ਦੁਸ਼ਟ, ਪਾਗਲ, ਮੋਟੇ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇ।" ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਬਲਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੱਕ ਤੇ ਕੰਨ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਨੱਕ ਤੇ ਕੰਨ ਵਿੱਛੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਡਰਾਵਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚੀਕਦੀ ਹੋਈ, ਜਿਧਰੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਉਧਰ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਈ। ਉਹ ਹੁਣ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ, ਡਰਾਵਣੀ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ ਹੋਈ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੀ, ਮੋਨਸੂਨ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੁਣ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਤਪਤ, ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਚੀਕਦੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਜੋ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਉਥੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ, ਰੂਪ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਰ ਤੇ ਮਤਭਰਮ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰਾ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ—ਕਿਵੇਂ ਰਾਮ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਉੱਨੀਵਾਂ ਸਰਗ। ਜਦ ਖਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਐਸਾ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਹੁਣ ਉੱਠ ਤੇ ਦੱਸ—ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲਾਵੇ ਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ, ਸਾਫ-ਸਾਫ ਦੱਸ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਲਿਆਇਆ? ਕੌਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੇ ਸੱਪ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ? ਕੌਣ, ਮੌਤ ਦੀ ਫਾਹੀ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਮਤਭਰਮ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਗਿਆ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਰੂਪ ਚਾਹੇ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈਂ—ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਮਿਲਿਆ? ਕੌਣ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਐਨੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਇੰਝ ਵਿਗਾੜ ਦੇਵੇ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕੇ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਮਰ ਹੋਣ, ਇੰਦਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਵਜਰਧਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਲਹੂ, ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਕੇ, ਫੇਨ ਉੱਗੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਪੀਣੀ ਚਾਹੂਗੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਗਿੱਧ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਾਸ ਨੋਚ-ਨੋਚ ਕੇ ਖਾਣਗੇ। ਨਾ ਦੇਵਤਾ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਯਕਸ਼, ਨਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਹੁਣ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ, ਤੇ ਦੱਸ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।" ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ ਲਿਆ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੋਹਣੇ, ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਛਾਲਾ ਤੇ ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗ ਚੰਬ ਦੀ ਪਹਿਨਾਵਟ ਵਾਲੇ—ਉਹ ਫਲ ਤੇ ਮੂਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਪਸੀ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਭਰਾ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਨ। ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਸੀ ਲਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਹਨ ਜਾਂ ਦਾਨਵ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਉਥੇ ਮੈਂ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸੁੰਦਰ ਸਤ੍ਰੀ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਹਰ ਆਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨੇ, ਉਸ ਔਰਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਲਾਚਾਰ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹੋਵਾਂ।" ਫਿਰ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਇੱਛਾ ਹੈ: ਤੂੰ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਮੈਨੂੰ ਪੀਣ ਦੇ।