ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਜਟਾਯੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਸੰਮਾਨ ਨਾਲ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਰਾਮ, ਆਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨੂ ਨੇ ਇਹ ਮਨੋਰਥ ਰੱਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜਣਨ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣਗੇ। ਕਾਲਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਮਣੀਆਂ ਮਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਆਦਿਤੀ ਤੋਂ ਤੈਂਤੀਸ ਦੇਵਤੇ ਜੰਮੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਦਿਤੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ। ਫਿਰ ਨਰਕ, ਕਾਲਕ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ ਜੰਮੇ। ਤਾਮਰਾ ਨੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀਆਂ—ਕ੍ਰੌਂਚੀ, ਭਾਸੀ, ਸ਼ੇਨੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀ—ਜੰਮੀਆਂ। ਕ੍ਰੌਂਚੀ ਨੇ ਉੱਲੂ, ਭਾਸੀ ਨੇ ਬਗਲੇ, ਸ਼ੇਨੀ ਨੇ ਬਾਜ ਅਤੇ ਗਿੱਧ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇ ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੰਸ ਜੰਮੇ। ਉਸ ਨੇ ਚਕ੍ਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਮਿਆ। ਸ਼ੁਕੀ ਤੋਂ ਨਟਾ ਜੰਮੀ ਅਤੇ ਨਟਾ ਤੋਂ ਵਿਨਤਾ ਧੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ: ਮ੍ਰਿਗੀ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਦਾ, ਹਰੀ, ਭਦ੍ਰਮਦਾ, ਮਾਤੰਗੀ, ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ, ਸ਼੍ਵੇਤਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸੁਰਸਾ ਅਤੇ ਕਦਰੂ। ਮ੍ਰਿਗੀ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਹਿਰਨ ਜੰਮੇ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਦਾ ਤੋਂ ਰੀਛ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ। ਭਦ੍ਰਮਦਾ ਦੀ ਧੀ ਇਰਾਵਤੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਐਰਾਵਤ, ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਿਆ। ਹਰੀ ਤੋਂ ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਵਾਨਰ ਜੰਮੇ, ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਪੁੱਛ ਵਾਲੇ ਲੰਗੂਰ ਅਤੇ ਬਾਘ। ਮਾਤੰਗੀ ਤੋਂ ਹਾਥੀ ਜੰਮੇ, ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ। ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਜੰਮੀਆਂ: ਰੋਹਿਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੰਧਰਵੀ। ਰੋਹਿਨੀ ਤੋਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਗੰਧਰਵੀ ਤੋਂ ਘੋੜੇ, ਸੁਰਸਾ ਤੋਂ ਸਪ, ਅਤੇ ਕਦਰੂ ਤੋਂ ਨਾਗ ਜੰਮੇ। ਮਨੂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜੰਮੇ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ। ਪ੍ਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ, ਵੈਸ਼ ਜੰਘਾ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ। ਅਨਲ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਜੰਮੇ। ਵਿਨਤਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਕੀ ਦੀ ਪੌਤਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਦਰੂ, ਜੋ ਸੁਰਸਾ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਤਾਨ ਜੰਮੀ। ਕਦਰੂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਗ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਦੇ ਹਨ, ਜੰਮੇ। ਵਿਨਤਾ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ: ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਅਰੁਣ। ਅਰੁਣ ਤੋਂ ਮੈਂ ਜਟਾਯੁ ਜੰਮਿਆ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੰਪਾਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ, ਸ਼ੇਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਟਾਯੁ ਵਜੋਂ ਜਾਣੋ। ਫਿਰ ਜਟਾਯੁ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਾਂਗਾ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਜਾਵੋਗੇ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਾਘਵ ਨੇ ਜਟਾਯੁ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਜਟਾਯੁ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਬਾਰੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸੁਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਪਤੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਨਾਨ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਕੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਰਾਘਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਆਸ਼੍ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਟੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਇਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਸੀ ਸ਼ੂર્પਣਖਾ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭੈਣ। ਉਹ ਰਾਮ ਵੱਲ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ, ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਹਾਥੀ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜਟਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਮ ਸੁੰਦਰ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਰਾਜਸੀ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਵਰਗਾ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ, ਆਪ ਭਿਆਨਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੁੰਦਰ ਰਾਮ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇੜੀਆਂ, ਵਾਲ ਤੰਬੇ ਵਰਗੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਵਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਉਹ ਆਪ ਭੈੜੀ, ਰਾਮ ਸੁਹਾਵਣੇ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮਿੱਠੀ ਪਰ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਉਹ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ, ਪਰ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ, ਭਿਆਨਕ ਪਰ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਰਮ, ਕੁਕਰਮ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਰਾਮ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਉਹ ਆਪ ਭੈੜੀ, ਰਾਮ ਸੁੰਦਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਕਾਮ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਵਨਵਾਸੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ। ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ? ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ? ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ।" ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੀਰਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤਿ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦੇਹੀ, ਸੀਤਾ ਹੈ।