ਪੰਚਵਟੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਚਰਖਾ, ਚੰਦਨ, ਨੀਪਾ, ਪਰਨਾਸਾ ਅਤੇ ਲਕੂਚਾ ਵਰਗੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧਾਵਾ, ਅਸ਼ਵਕਰਨਾ, ਖਦੀਰਾ, ਸ਼ਮੀ, ਕਿਮਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਪਤਾਲਾ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਇਸ ਪੰਛੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੇ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ, ਚੌੜੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਟੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਫਰਸ਼ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਲੰਬੇ ਥੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਟਿਕਾਈ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਈ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਪਸਾਰ ਕੇ, ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕੁਟੀ ਨੂੰ ਕੁਸਾ, ਕਾਸਾ ਘਾਹ, ਨਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਮਤਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਲਈ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਰਾਹਣਯੋਗ ਆਵਾਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਤੇ ਗਿਆ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਖਾਇਆ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੁੰਦਰ ਕੁਟੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਸ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਟੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਾਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਆਭਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਘਵ, ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਉਪਜਾਊ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸੰਗ, ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹੇ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਸੋਲਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਰਘੁਨੰਦਨ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਗਿਦ੍ਹ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਾਖਸ਼ਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਫਿਰ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਿਤਰ ਸਮਝੋ।" ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਿਤਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। "ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਉਤਪਾਦਕ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੜੀ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਮਾ, ਫਿਰ ਵਿਕ੍ਰਿਤਾ; ਫਿਰ ਸ਼ੇਸ਼ਾ, ਸੰਸ਼੍ਰਯਾ ਅਤੇ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਥਾਨੁ, ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਪੁਲਸਤਿਆ, ਅੰਗੀਰਸ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਅਤੇ ਪੁਲਾਹਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਕਸ਼ਾ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਅਪਰਾ, ਅਤੇ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ; ਅਤੇ ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਖਰੀ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਕਸ਼ਾ, ਉਤਪਾਦਕ, ਨੇ ਸੱਠ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਅੰਗੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੁ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ। ਤਾਮਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸਾ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਅਨਲਾ; ਫਿਰ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੋਗੇ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋਣਗੇ, ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ; ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨੁ, ਇਸ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਮ।" ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਕਾਲਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਅਦਿਤੀ ਤੋਂ ਤੈਂਤੀਸ ਦੇਵਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਆਦਿਤਿਆ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ; ਪਰ ਦਿਤੀ ਨੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੈਤਿਆ ਸਨ। ਨਰਕਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਕਾਲਕਾ ਵੀ; ਕ੍ਰੌਂਚੀ, ਭਾਸੀ, ਸ਼ੇਨੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀ। ਤਾਮਰਾ ਨੇ ਇਹ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ; ਕ੍ਰੌਂਚੀ ਨੇ ਉਲੂਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਭਾਸੀ ਨੇ ਬਗਲੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਸ਼ੇਨੀ ਨੇ ਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗਿਦ੍ਹ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇ ਹੰਸ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਤਖ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਨੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ; ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਨਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਤਾ ਤੋਂ ਵਿਨਤਾ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਹੇ ਰਾਮ, ਦਸ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਆਏ: ਮ੍ਰਗੀ, ਮ੍ਰਗਮੰਦਾ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਮਦਾ ਵੀ। ਫਿਰ ਮਾਤੰਗੀ, ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ, ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰਭੀ; ਸੁਰਸਾ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਦਰੂ ਵੀ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਾਰੇ ਹਿਰਨ ਮ੍ਰਗੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਹਨ; ਮ੍ਰਗਮੰਦਾ ਤੋਂ ਰੀਢ ਅਤੇ ਸ੍ਰਮਰਾ ਤੇ ਚਮਰਾ ਤੋਂ ਵੀ। ਫਿਰ ਭਦ੍ਰਮਦਾ ਨੇ ਇੱਕ ਧੀ ਇਰਾਵਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਐਰਾਵਤ, ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਸੀ। ਹਰੀ ਤੋਂ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਤਪਸੀ ਵਾਨਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲੇ ਲੰਗੂਰ ਅਤੇ ਬਾਘ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮਾਤੰਗੀ ਤੋਂ ਹਾਥੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ਜ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਵੱਡੇ ਗਿਦ੍ਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।