ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਕਥਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ੍ਰਿਜਨ ਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਥਾਣੁ, ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕ੍ਰਤੁ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਅੰਗਿਰਾ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਅਤੇ ਪੁਲਹ ਵੀ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਦਕ੍ਸ਼, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਇਕ ਹੋਰ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਰਿਟਨੇਮੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਸ਼੍ਯਪ — ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਆਖਰੀ ਸੀ — ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੱਖਣੇ ਹੋਏ। ਰਾਮ ਜੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੱਠ ਬੇਟੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਚਰਿਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਸੁੰਦਰ ਬੇਟੀਆਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੁਣੀਆਂ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੂ, ਕਾਲਕਾ, ਤਾਮ੍ਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਮਨੁ, ਅਤੇ ਅਨਲਾ। ਇਹਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਤਰ ਜਣੋਗੀਆਂ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣਗੇ। ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨੂ ਤੋਂ ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਜਨਮੇ। ਦਿਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਾਨੂ ਨੇ ਅਸ਼੍ਵਗ੍ਰੀਵ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਨਰਕ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ ਕਾਲਕਾਵਾਂ ਵੀ। ਤਾਮ੍ਰਾ ਨੇ ਪੰਜ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ: ਕ੍ਰੌਂਚੀ, ਭਾਸੀ, ਸ਼ੇਨੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀ। ਕ੍ਰੌਂਚੀ ਨੇ ਉੱਲੂ ਜੰਮੇ, ਭਾਸੀ ਨੇ ਭਾਸ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ, ਸ਼ੇਨੀ ਨੇ ਬਾਜ ਅਤੇ ਗਿਦੜਾਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀ ਨੇ ਹੰਸ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਲਹੰਸ ਜੰਮੇ। ਉਸ ਨੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਵੀ ਜੰਮੇ। ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਨਤਾ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਵਿਨਤਾ ਹੋਈ। ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ ਨੇ ਦਸ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ: ਮ੍ਰਿਗੀ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਡਾ, ਹਰੀ, ਭਦ੍ਰਮਦਾ, ਮਾਤੰਗੀ, ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ, ਸ਼੍ਵੇਤਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸੁਰਸਾ ਅਤੇ ਕਦਰੂ। ਮ੍ਰਿਗੀ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਹਿਰਣ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਡਾ ਤੋਂ ਭਾਲੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ, ਭਦ੍ਰਮਦਾ ਤੋਂ ਇਰਾਵਤੀ ਜੰਮੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਏਰਾਵਤ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਸੀ। ਹਰੀ ਤੋਂ ਬਾਂਦਰ, ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ ਤੋਂ ਗੋਲਾਂਗੂਲ ਅਤੇ ਬਾਘ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਮਾਤੰਗੀ ਤੋਂ ਹਾਥੀ, ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਹੋਏ। ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਰੋਹਿਣੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵੀ ਹੋਈਆਂ। ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ ਗਾਂ, ਗੰਧਰਵੀ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ, ਸੁਰਸਾ ਤੋਂ ਸੱਪ ਅਤੇ ਕਦਰੂ ਤੋਂ ਨਾਗ ਹੋਏ। ਮਨੁ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜੰਮੇ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ, ਵੈਸ਼ ਜੰਘਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਗੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਵਿਨਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀ ਪੋਤਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕਦਰੂ ਅਤੇ ਸੁਰਸਾ ਭੈਣਾਂ ਸਨ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪ ਜੰਮੇ, ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ — ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਅਰੁਣ — ਜੰਮੇ। ਅਰੁਣ ਤੋਂ ਮੈਂ — ਜਟਾਯੂ — ਜੰਮਿਆ, ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੰਪਾਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੇਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣੋ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਜਲਾਣ ਵਾਲੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਘਣਾ ਜੰਗਲ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੂਰ ਹੋਵੋਗੇ, ਮੈਂ ਸਿਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ। ਰਾਘਵ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਅਕਸਰ ਜਟਾਯੂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਮੈਥਲੀ ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਪਤੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸਿਤਾ ਪੰਚਵਟੀ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਖਿਆ। “ਅਸੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ; ਇਹੀ ਪੰਚਵਟੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਇੱਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ।" “ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੇਖ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕੁਟੀਆ ਬਣਾਈਏ?” “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਹ ਥਾਂ ਲੱਭ ਜਿੱਥੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਅਤੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਰਹੀਏ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੋਵੇ, ਪਾਣੀ ਮਿੱਠਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਲੱਕੜ, ਫੁੱਲ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਤਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕਹਿਆ, “ਹੇ ਕਕੁਤ੍ਸਥ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੌ ਸਾਲ ਵੀ ਰਹੋ; ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹੁਕਮ ਦਿਉ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਕੁਟੀਆ ਬਣਾਵਾਂ।” ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਥਾਂ ਚੁਣੀ। ਉਹ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਮਤਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ; ਇੱਥੇ, ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਤੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੁਟੀਆ ਬਣਾਵੀਂ।” ਨੇੜੇ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪੋਖਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।