ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਰਾਮ, ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ ਵਲ੍ਹੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਰਾਖਸ਼ਸ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਉਹ ਪੰਛੀ, ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ शब्दਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਜਾਣੋ।" ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੇ ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੰਛੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਦਿ ਪਿਤਾ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਮ, ਫਿਰ ਵਿਕ੍ਰਿਤ, ਫਿਰ ਸ਼ੇਸ਼, ਸੰਸ਼੍ਰਯ ਅਤੇ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰ ਆਏ।" "ਸਥਾਣੂ, ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕ੍ਰਤੁ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਅੰਗਿਰਾ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਅਤੇ ਪੁਲਹਾ ਵੀ। ਫਿਰ ਦਕਸ਼, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਸ਼ਯਪ।" "ਦਕਸ਼ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਸੱਠੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਸੁੰਦਰ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਨੁ, ਕਾਲਕਾ, ਤਾਮਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਅਨਲਾ।" "ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ—ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਮਾਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੋਗੀ; ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਨੁ।" "ਅਦਿਤੀ ਤੋਂ ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਜਨਮ ਲਏ। ਦਿਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੈਤ, ਅਤੇ ਦਨੁ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਗਰੀਵ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੁ ਨਾਸਕ ਸੀ।" "ਨਰਕਾ, ਕਾਲਕਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ: ਕ੍ਰੌਂਚੀ, ਭਾਸੀ, ਸ਼ਯੇਨੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀ। ਤਾਮਰਾ ਨੇ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ: ਕ੍ਰੌਂਚੀ ਨੇ ਉਲੂ, ਭਾਸੀ ਨੇ ਭਾਸਾ, ਸ਼ਯੇਨੀ ਨੇ ਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇ ਹੰਸ ਅਤੇ ਕਲਹੰਸ, ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ।" "ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਨਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੀ ਵਿਨਤਾ ਸੀ।" "ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ ਨੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਮ੍ਰਿਗੀ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਡਾ, ਹਰੀ, ਭਦ੍ਰਮਦਾ, ਮਾਤੰਗੀ, ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ, ਸ਼ਵੇਤਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸੁਰਸਾ ਅਤੇ ਕਦਰੂ।" "ਮ੍ਰਿਗੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮ੍ਰਿਗ (ਹਿਰਨ) ਜਨਮ ਲਏ; ਮ੍ਰਿਗਮੰਡਾ ਤੋਂ ਰੀਛ, ਸ੍ਰਮਰ ਅਤੇ ਚਮਰ। ਭਦ੍ਰਮਦਾ ਦੀ ਧੀ ਇਰਾਵਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਏਰਾਵਤ, ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ।" "ਹਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤਿ ਤਪਸੀ ਬਾਂਦਰ, ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ ਨੇ ਗੋਲਾਂਗੂਲ ਅਤੇ ਬਾਘ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਮਾਤੰਗੀ ਤੋਂ ਹਾਥੀ, ਸ਼ਵੇਤਾ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਹਾਥੀ।" "ਸੁਰਭੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ: ਰੋਹਿਨੀ (ਸ਼ੁਭ) ਅਤੇ ਗੰਧਰਵੀ (ਪ੍ਰਸਿੱਧ)। ਰੋਹਿਨੀ ਤੋਂ ਗਾਂ, ਗੰਧਰਵੀ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ। ਸੁਰਸਾ ਤੋਂ ਸੱਪ, ਕਦਰੂ ਤੋਂ ਨਾਗ।" "ਮਨੂ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲਏ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੂੰਹ ਤੋਂ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ, ਵੈਸ਼ ਤੰਗ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ—ਜੈਸਾ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਲੇਖ ਹੈ।" "ਉਸ ਨੇ ਚੰਗਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਅੱਗ-ਰਹਿਤ ਰੁੱਖ ਵੀ ਜਨਮਾਏ। ਵਿਨਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀ ਪੋਤੀਆਂ, ਕਦਰੂ ਅਤੇ ਸੁਰਸਾ ਭੈਣਾਂ।" "ਕਦਰੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪ ਜਨਮਾਏ; ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ: ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਅਰੁਣ।" "ਅਰੁਣ ਤੋਂ ਮੈਂ ਜਨਮਿਆ, ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੰਪਾਤੀ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਜਟਾਯੂ, ਸ਼ਯੇਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਾਣੋ, ਹੇ ਰਾਮ!" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾਂਗਾ; ਇਹ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਨ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੂਰ ਹੋਵੋਗੇ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ।" ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਜਟਾਯੂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਹੁਣ ਪੰਚਵਟੀ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਪੰਚਵਟੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਸੱਪ ਅਤੇ ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਥਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਪੰਚਵਟੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ। ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ; ਤੇਰੇ ਅਨੁਭਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕਿਸ ਥਾਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ?