ਅਗਸਤਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ—ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਇਸ ਅਰਨ੍ਯ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਪੰਚਵਟੀ ਚਲਾ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਬਹੁਤ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਰਾਘਵ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਆਵੇਗਾ। ਓਥੇ ਜੜਾਂ-ਫਲ ਬਹੁਤ ਹਨ, ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਗ੍ਹਾ ਨਿਰਵਿਘਨ ਤੇ pavitar ਵੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰਥ ਵੀ ਹੈਂ; ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ, ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਇੱਥਲੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਮਧੂਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਹੇ ਵੀਰ! ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਾ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਟ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਮਿਲੇਗਾ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੂੰ ਪੰਚਵਟੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।" ਅਗਸਤਯ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਉਸ ਸੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਪੰਚਵਟੀ ਵਾਲੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਉਸੀ ਰਸਤੇ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਇੱਥੇ ਚੌਦਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦੋਂ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਗਿੱਧ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪੰਛੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?" ਉਸ ਗਿੱਧ ਨੇ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਓ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸਮਝੋ।" ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਸਦੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ। "ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾਪਿਤਾ ਹੋਏ। ਸੁਣ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਮ, ਫਿਰ ਵਿਕ੍ਰਿਤ, ਫਿਰ ਸ਼ੇਸ਼, ਸੰਸ਼੍ਰਯ ਅਤੇ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰ। ਫਿਰ ਸਥਾਣੁ, ਮਰੀਚੀ, ਅਤਰੀ, ਮਹਾਬਲੀ ਕ੍ਰਤੁ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਅੰਗਿਰਾ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਅਤੇ ਪੁਲਹ ਵੀ। ਫਿਰ ਦਕ੍ਸ਼, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਰਿਟਨੇਮੀ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਸ਼੍ਯਪ। ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੱਠ ਬੇਟੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਯਸ਼ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਸੁੰਦਰ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੁ, ਕਾਲਕਾ, ਤਾਮ੍ਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਮਨੁ ਅਤੇ ਅਨਲਾ। ਉਹਨਾਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜਣੋਗੀਆਂ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋਣਗੇ; ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨੁ, ਹੇ ਰਾਮ।' ਅਦਿਤੀ ਤੋਂ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਹੋਏ; ਦਿਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਧਰਤੀ ਕਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਦਾਨੁ ਨੇ ਅਸ਼ਵਗਰੀਵ ਨਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਨਰਕ ਤੇ ਕਾਲਕਾ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਤਾਮ੍ਰਾ ਨੇ ਪੰਜ ਬੇਟੀਆਂ ਜਣੀਆਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ: ਕ੍ਰੌਂਚੀ ਨੇ ਉੱਲੂ, ਭਾਸੀ ਨੇ ਭਾਸ, ਸ਼ੇਨੀ ਨੇ ਬਾਜ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਗਿੱਧ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀ ਨੇ ਹੰਸ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਲਹੰਸ ਜਣੇ। ਉਸਨੇ ਚਕਰਵਾਕ ਵੀ ਜਣੇ; ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਨਤਾ ਨੂੰ ਜਣਿਆ, ਅਤੇ ਨਤਾ ਦੀ ਧੀ ਵਿਨਤਾ ਹੋਈ। ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ ਨੇ ਦਸ ਬੱਚੇ ਜਣੇ: ਮ੍ਰਿਗੀ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਡਾ, ਹਰੀ, ਭਦ੍ਰਮਦਾ, ਮਾਤੰਗੀ, ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ, ਸ਼ਵੇਤਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸੁਰਸਾ ਅਤੇ ਕਦ੍ਰੂ। ਹੇ ਰਾਮ, ਮ੍ਰਿਗੀ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਹਿਰਣ ਹੋਏ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਡਾ ਤੋਂ ਰਿੱਛ, ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਮਰ ਤੇ ਚਮਰ ਵੀ। ਭਦ੍ਰਮਦਾ ਨੇ ਇਰਾਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਧੀ ਜਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਰਾਵਤ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਨਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ ਨੇ ਗੋਲਾਂਗੂਲ ਤੇ ਬਾਘ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜਣੇ। ਮਾਤੰਗੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਥੀ ਹੋਏ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਵੇਤਾ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਜਣੇ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਸੁਰਭੀ ਨੂੰ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ: ਰੋਹਿਣੀ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਧੰਨਵੰਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ ਗਾਂਵਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਗੰਧਰਵੀ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ; ਸੁਰਸਾ ਨੇ ਸੱਪ ਜਣੇ, ਤੇ ਕਦ੍ਰੂ ਨੇ ਨਾਗ, ਹੇ ਰਾਮ। ਮਨੁ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਣੇ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਖਾ। ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਖੱਤਰੀ, ਜੰਘਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਹੋਏ—ਇਹ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।