ਜਦੋਂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੀਤਾ ਇੱਥੇ ਅਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ। ਸੀਤਾ ਨੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦ ਤੱਕ ਹਾਲਾਤ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਸਵਭਾਵੀ ਚੰਚਲਤਾ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤੀਖਣਤਾ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਤੇ ਪਵਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਸੂਦਨ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ, ਲਕਸ਼ਮਣ (ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ) ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਵੱਸੋਗੇ, ਉਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਰਘੁਕੁਲ ਰਤਨ ਰਾਮਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਧੰਨ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮुनਿਵਰ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸੀ ਥਾਂ ਦੱਸੋ ਜਿਥੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੀ ਸਕਾਂ।” ਰਾਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚਤ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਆਖੇ, “ਉੱਥੇ ਜਾ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਵੇਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵੱਸ। ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਤੇਰੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਪਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਜਾਣ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ—ਪੰਚਵਟੀ ਚਲੇ ਜਾ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਮੈਥਿਲੀ ਅਨੰਦ ਪਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਥਾਂ ਮੂਲ-ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਨਿਰਵਿਘਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਇੱਥੇ ਵੱਸ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਮਧੂਕਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਹੇ ਵੀਰ; ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਲੰਘ ਕੇ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਟਵૃਖਸ਼ ਵੇਖੇਂਗਾ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਪਲੇਟੂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਚਵਟੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।” ਅਗਸਤਿ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ’ਤੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਸੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਤਿੰਨੇ ਪੰਚਵਟੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਦਿਲੋਂ ਨਿਡਰ, ਉਸ ਰਸਤੇ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਵਧੇ ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਰੰਯਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਮਾ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਕਾਇਆ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਗਿਧ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕੋਈ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?” ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਓ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਜਾਣੋ।” ਜਦ ਰਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਥੀ ਮੰਨਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੇ ਨਾਂ ਪੁੱਛਿਆ। ਰਾਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਿਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਕੀਤੀ। “ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਪ੍ਰਜਾ ਪਿਤਾ ਹੋਏ; ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਜਾ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਮ, ਫਿਰ ਵਿਕ੍ਰਿਤ, ਫਿਰ ਸ਼ੇਸ਼, ਸੰਸ਼੍ਰਯ ਅਤੇ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਸਥਾਣੁ, ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਮਹਾਬਲੀ ਕ੍ਰਤੁ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਅੰਗਿਰਾ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਅਤੇ ਪੁਲਹ ਵੀ ਹੋਏ। ਦਕਸ਼, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਸ਼੍ਯਪ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਆਖਰੀ ਹੋਏ। ਹੇ ਰਾਮਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੱਠ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਸੁੰਦਰ ਧੀਆਂ ਵਰਣੀਆਂ—ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੁ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ। ਤਾਮ੍ਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਅਨਲਾ ਵੀ। ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੁੱਤਰ ਜਣੋਗੀਆਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣਗੇ—ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨੁ।“ ਹੇ ਰਾਮਾ, ਅਦਿਤੀ ਤੋਂ ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਹੋਏ; ਦਿਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਾਨੁ ਨੇ ਅਸ਼ਵਗਰੀਵ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਨਰਕ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ, ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਤਾਮ੍ਰਾ ਨੇ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਜਣੀਆਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ। ਕ੍ਰੌਂਚੀ ਨੇ ਉੱਲੂ ਜਣੇ, ਭਾਸੀ ਨੇ ਭਾਸ ਪੰਛੀ ਜਣੇ, ਸ਼ੇਨੀ ਨੇ ਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਉਡਾਣ ਵਾਲੇ ਗਿਧ ਜਣੇ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇ ਹੰਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕਲਹੰਸ ਜਣੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਮਾ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।