ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਨਰਮਤਾ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਕਦਮ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਸੀਤਾ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ; ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ—ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਿਛਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਨਾਰੀ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਖ-ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪਤੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਵੇਲੇ ਛੱਡ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼, ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ, ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸੀਤਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਸ਼ਕਰਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ (ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ) ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਤਮਾਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਧੰਨ ਅਤੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ-ਵਧੂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ।” ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੱਸੋ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰੁੱਖ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਬਣਾਉਂ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂ।” ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜਾ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੇ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਜਾ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।” ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਪਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ ਰਾਮ, ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ—ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਜੰਗਲ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਵਾਸ ਕਰੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਪੰਚਵਟੀ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨੇੜੇ; ਉੱਥੇ ਮੈਥਿਲੀ ਖੁਸ਼ ਰਹੇਗੀ। ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਮੂਲ-ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਇਕਾਂਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਵੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ-ਵਾਨ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਇੱਥੇ ਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ।” ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇੱਥੇ ਮਧੂਕ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਹੇ ਵੀਰ; ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਟ (ਬਨਯਾਨ) ਰੁੱਖ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਲੇਟੂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੂੰ ਪੰਚਵਟੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।” ਅਗਸਤਿਆ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਵਿਦਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ, ਪੈਰ ਛੁਹ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਪੰਚਵਟੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਪੁੱਤਰ, ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਹੁਣ, ਚੌਦਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਇੱਥੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੋਭਾ, ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਦੇਹ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਗਿਡ਼ (ਵਲਚਰ) ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸ-ਪੰਛੀ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?” ਉਸ ਗਿਡ਼ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਿਤ੍ਰ ਜਾਣੋ।” ਰਾਮ ਨੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਿਤ੍ਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਗਿਡ਼ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੁਲ-ਪਿਤਾ ਹੋਏ; ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਕਾਰਦਮ ਪਹਿਲਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵਿਕ੍ਰਿਤ, ਫਿਰ ਸ਼ੇਸ਼, ਸੰਸ਼੍ਰਯ, ਅਤੇ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰ। ਫਿਰ ਸਥਾਣੁ, ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕ੍ਰਤੁ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਅੰਗਿਰਾ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਅਤੇ ਪੁਲਹਾ। ਫਿਰ ਦਕਸ਼, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਆਖਰੀ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮ, ਕਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਠ (60) ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਠ ਧੀਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ, ਜੋ ਸਭ ਸੋਹਣੀ ਅਕਲ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੂ, ਕਾਲਕਾ, ਤਾਮਰਾ, ਕਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਮਨੁ, ਅਤੇ ਅਨਲਾ। ਇਹਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿਓ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਮਾਨ ਹੋਣਗੇ; ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਅਤੇ ਦਾਨੂ।” ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ; ਦਿਤੀ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਕਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਦਾਨੂ ਨੇ ਅਸ਼ਵਗਰੀਵ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਨਰਕਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ ਜਨਮ ਲਏ, ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਤਾਮਰਾ ਨੇ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ; ਕ੍ਰੌਂਚੀ ਨੇ ਉਲੂ (ਉਲੂਕ) ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ, ਭਾਸੀ ਨੇ ਭਾਸਾ (ਪੰਛੀ) ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਗਿਡ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਢ਼ੀ ਦੀ ਵਧੀਆ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਜਦ ਉਹ ਪੰਚਵਟੀ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।