ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਅਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਆਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਵਡੇਰੇ ਅਗਸਤਿ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਯਾ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਥਾਂ ਤਪ ਦੀ ਖਜਾਨਾ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।” ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਅਗਸਤਿ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੀਵਾਂ ਉਤਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਲਈ ਥਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਰੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛੀ। ਫਿਰ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਅਤਿਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਮ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਸਤਿ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਠ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, “ਜਦੋਂ ਹੋਮ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਅਤਿਥੀ ਦਾ ਯੋਗ ਆਦਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਤਪस्वੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਾਸ ਨੂੰ ਖਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਝੂਠਾ ਗਵਾਹ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਥੀ ਹੈ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਅਤਿਥੀ ਹੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਫਲ, ਜੜਾਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਾਸਤੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਟੱਲ ਬਾਣ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਦੋ ਅਖੂਤ ਤੂਣੀ ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਹਨ; ਇਹ ਤਲਵਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਧਨੁ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਦੇ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਮਹਿਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ, ਇਹ ਧਨੁ, ਤੂਣੀਆਂ, ਬਾਣ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਜਿੱਤ ਲਈ ਲੈ ਲਵੋ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਵਜਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਤਪ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣ੍ਯ ਕਾਂਡ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ—ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਥੱਕੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਸੀਤਾ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਨਾਜੁਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਡਿਗੀ ਨਹੀਂ; ਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਸਤੇ, ਉਹ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਖਤਰੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸੀਤਾ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਰਾਮ, ਤੂੰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ; ਉਹਨੇ ਤੇਰਾ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ: ਜਦੋ ਸਭ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਫਾਦਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਬਿਜਲੀ, ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਤਿੱਖਣੀ, ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਸ਼ਟੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ, ਲਕਸ਼ਮਣ (ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ) ਅਤੇ ਸੀਤਾ (ਵੈਦੇਹੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗਾ।” ਅਗਸਤਿ ਦੇ ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਤੇਜਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਧਨਵੰਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ, ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਵਾਂਗ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ। ਪਰ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਥਾਂ ਦੱਸੋ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰੁੱਖ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਕੇ, ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਸੁਖੀ ਰਹਾਂ।” ਅਗਸਤਿ ਨੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜਾ ਸੋਚਿਆ, ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਵਚਨ ਕਹੇ, “ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਜਾਓ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਓ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸੋ। ਤੇਰੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਰਾਮ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਤੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਲਈ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਪੰਚਵਟੀ ਜਾ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਡਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਥਾਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਅਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ; ਉਥੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਆਵੇਗਾ। ਉਥੇ ਜੜਾਂ-ਫਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਹਾਵਣਾ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਵੱਸ ਕੇ, ਰਾਮ, ਤੂੰ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਮਧੂਕ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਰਾਮ; ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਜਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਵਟ (ਬਨਿਆਨ) ਰੁੱਖ ਵੀ ਵੇਖੇਗਾ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਲੇਟੂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਚਵਟੀ ਪਹੁੰਚੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਸਤਿ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।