ਇਹ ਗੌਰਵਮਈ ਆਗਸਤ ਮুনি ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦੇਵ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਹਿਰਣ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਗਸਤ ਮুনি ਇੱਕ ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਡੀ ਆਵਕ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੁਝ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮੈਂ, ਆਗਸਤ ਮুনি ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਹੇ ਸੁਮੇਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਬਾਕੀ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਇਥੇ ਬਿਤਾਵਾਂਗੇ। ਇਥੇ ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੰਯਮਿਤ ਖੁਰਾਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਆਗਸਤ ਮুনি ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਕੋਈ ਝੂਠਾ, ਕ੍ਰੂਰ, ਛਲਕਪਟ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਆਗਸਤ ਮুনি ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਦੇਵਤਾ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਸੰਯਮਿਤ ਖੁਰਾਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਇਥੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਸਿੱਧ, ਆਪਣੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੀਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਥੇ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਕਸ਼-ਪਦ, ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ, ਅਸੀਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾ, ਅਤੇ ਇਥੇ ਮੂਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਆਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਗਸਤ ਮুনি ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜੰਗਲੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿਓ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਰਾਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ," ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਗ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਆਗਸਤ ਮুনি ਨੂੰ ਦੇ ਸਕੇ। ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਆਗਸਤ ਮুনি ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਵਿਘਨ-ਰਹਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਦੀ ਆਵਕ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਆਗਸਤ ਮুনি ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਬੜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਨ।" ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ; ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਆਏ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਇਥੇ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ। ਫਿਰ, ਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਗਸਤ ਮুনি ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਆਵਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਰਾਮ, ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਆਵੇ।" ਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, "ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ," ਆਖਿਆ, ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਕੌਣ ਹੈ ਇਹ ਰਾਮ? ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਵੇ ਅਤੇ ਖੁਦ ਅੰਦਰ ਆਏ।" ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਆਗਸਤ ਮুনি ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਬੜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਆਖੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਅੱਗ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਹੇਂਦਰ, ਵਿਵਸਵਤ, ਸੋਮਾ, ਭਗਾ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਧਾਤ੍ਰ, ਵਿਧਾਤ੍ਰ, ਵਾਯੂ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਆਤਮਾ ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਵਸੁਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਆਗਸਤ ਮুনি ਖੁਦ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਨ, ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਪਦਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਗਸਤ ਮুনি ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਤਾ-ਵ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਤਪ-ਧਨ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਆਗਸਤ ਮুনি ਦੇ ਪੈਰ ਫੜੇ। ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਮ, ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਆਗਸਤ ਮুনি ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਬੈਠਣ ਲਈ ਥਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤ ਪੁੱਛ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਠ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਆਖਿਆ: "ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਯੋਗ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਜੇ ਕੋਈ ਵੈਰਾਗੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮਾਸ ਖਾਏਗਾ।" "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਥ-ਯੋਧਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਆਏ ਹੋ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਆਗਸਤ ਮুনি ਨੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।