ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਸਦਾ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚਾਈ ਵਧਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਗਸਤਿਆ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਚਿਰਜੀਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬਾਂ ਵਾਲੇ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਿਰਗ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਸਤਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਸਦਾ ਸਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨੀਰਤ, ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ। ਇੱਥੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ, ਹੇ ਸੁਮੇਲ, ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦਾ ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਇੱਥੇ ਬਿਤਾਵਾਂਗੇ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਨਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਝੂਠਾ, ਕਰੂ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇਵ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਸਨਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਸ਼ੁਭ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਕਸ਼ਤਾ, ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੋ, ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਅਸੀਂ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰੰਨ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਬਾਰਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਘੁਕੁਲ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਨਿੱਠਾ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ।" "ਅਸੀਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਇਸ ਜੰਗਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹਦੇ ਹੋ," ਅਤੇ ਉਹ ਅਗਨਿਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣ। ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਕੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਨ।" "ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ; ਦੁਸ਼ਮਨ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਆਏ ਹਨ।" "ਜੋ ਇੱਥੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਕਮ ਕਰੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਆਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਭਾਗ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ।" "ਮੈਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਵੇ; ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਆਉਣ।" ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, "ਜਿਵੇਂ ਆਗਿਆ," ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਕੌਣ ਹੈ ਇਹ ਰਾਮ? ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਣ।" ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਸਮੇਤ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੱਸੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਦਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੈਠਕ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਆਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਮਿਰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਆਸਥਾਨ, ਅਗਨੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਵਿਸ਼ਣੁ, ਮਹੇਂਦਰ, ਵਿਵਸਵਤ, ਸੋਮਾ, ਭਾਗਾ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਸਥਾਨ, ਧਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰ, ਵਾਯੂ, ਅਤੇ ਵਰਨੁ ਦਾ ਆਸਥਾਨ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਗਾਯਤਰੀ, ਵਸੁ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਦਾ ਆਸਥਾਨ ਵੀ; ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਥਾਨ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਆਪ ਆਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਮਾਨਯੋਗ ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਤਾ-ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਪੈਰ ਛੁਹ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਦਰ ਪੂਰਵਕ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਬੈਠਕ ਅਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ।" ਫਿਰ, ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਯਥਾ ਰੀਤ ਆਦਰ ਪੂਰਵਕ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਠ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੈਠੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਕਿਹਾ, "ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਜੇ ਤਪਸਵੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰੇ, ਉਹ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਗਵਾਹ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਮਾਸ ਖਾਏਗਾ।" "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਥ-ਯੋਧਾ ਹੈ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ; ਉਹ ਆਦਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਆਏ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਗਸਤਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪੂਰਵਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਵਾਜ਼ੀ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਧਰਮ-ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।