ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਗਸਤਯ ਮুনি ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਅਗਸਤਯ ਮুনি ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਧੂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਆਇਆ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਧੂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਮুনি ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਅਗਨਿ ਵਰਗੀ ਤੇਜਸਵੀ ਜੋਤ ਨੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹੀ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਭਰਾ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਨੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਹ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਸਾਧੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਥੇ ਰਾਤ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਬਿਤਾਈ। ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਹੋ ਗਈ, ਰਾਮ ਨੇ ਅਗਸਤਯ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, "ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬਿਤਾਈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਸਾਧੂ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ," ਤੇ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ, ਦੱਸਿਆ ਰਸਤਾ ਫੋਲਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਚੌਲ, ਕਠਲ, ਸਾਲ, ਵੰਜੁਲਾ, ਟਿਨਿਸ਼ਾ, ਚਿਰਿ-ਬਿਲਵ, ਮਧੂਕ, ਬਿਲਵ ਤੇ ਟਿੰਡੂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖੇ। ਉੱਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਦਰੱਖਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਕਈ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ, ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤਯ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਥਕ ਚੁੱਕਿਆਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਜੰਗਲ ਗਾੜ੍ਹੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਛਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਰਣ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦਿਸਦੀ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ।" "ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਨਿਰਵੈਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪਿਆ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਵੱਡਾ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ, ਹੁਣ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਗਸਤਯ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਿਰ-ਕਾਲ ਦੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਮਰਬੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਜੋੜੇਗਾ।" "ਇਥੇ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਅਗਸਤਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ, ਪ੍ਰੀਤਮ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਣਵਾਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦਿਨ ਇਥੇ ਬਿਤਾਵਾਂਗੇ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਸਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਵਾਲੇ, ਅਗਸਤਯ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਝੂਠਾ, ਨਿਰਦਈ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਮুনি ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀ, ਸਾਰੇ ਸਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਇਥੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਿੱਧ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਥ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਭ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਯਕਸ਼ਤਾ, ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਅਸੀਂ ਆਸ਼ਰਮ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਰੰਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਦਵਾਦਸ਼ (ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ) ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਰਘੁਨੰਦਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅਗਸਤਯ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਦਸ਼ਰਥ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਹਾਰਾਜ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਤੇ ਸੇਵਕ। ਅਸੀਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਇਹ ਜੰਗਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਆਗਿਆ ਦੱਸੋ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ," ਤੇ ਉਹ ਅਗਨੀ-ਕੁੰਡ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਅਗਸਤਯ ਮুনি ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਅਗਸਤਯ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਨ।" "ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ; ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ, ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਯੋਗ ਹੈ, ਆਗਿਆ ਕਰੋ।" ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਯ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਆ ਗਏ ਹਨ।