ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ, ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਪੂਜਨਯ ਸਾਧੂ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਵਸਦੇ ਹਨ।” ਰਾਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਗਸਤਿਆ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਦੇ ਆਏ ਹਨ, ਪਰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਆਸ਼ਰਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਰਾਮ ਦਿਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਆਹਰਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਗਸਤਿਆ ਕੋਲ ਜਾਓ; ਭਾਗਵਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ।” ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਕਿੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਚਾਰ ਯੋਜਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਓ; ਉਥੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਧੁਰ। ਉਥੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੋਖਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹੰਸ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਬਤਖ਼ਾਂ ਹਨ।” ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਉਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਬਿਤਾਓ, ਰਾਮ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ-ਕਿਨਾਰੇ ਚੱਲੋ। ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ। ਉਥੇ ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਠਾਣ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਉਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਓ।” ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਗਸਤਿਆ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਜੰਗਲ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਰਸਤਾ ਫੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁੱਖ ਫਲਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਝੁਕਦੇ ਵੇਖੇ ਹਨ।” ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਮਹਿਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੱਕੀ ਪਿੱਪਲੀ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਸੁਗੰਧ ਹਵਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਢੇਰ, ਅਤੇ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਦਰਭਾ ਘਾਸ਼, ਜੋ ਬਿਲੌਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਉਠ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ-ਇਕੱਲੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚੁਣੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਿਵੇਂ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਇਹ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ, ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ।” ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਕ੍ਰੂਰ ਵਾਤਾਪੀ ਤੇ ਇਲਵਲਾ, ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹੰਤਾ ਸਨ, ਭਰਾ ਵਜੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਲਵਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਬੁਲਾਂਦਾ, ਬੇਰਹਮੀ ਨਾਲ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਖਵਾਂਦਾ। ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ, ਇਲਵਲਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ, “ਵਾਤਾਪੀ, ਬਾਹਰ ਆ!” ਭਰਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਤਾਪੀ, ਰਾਮ ਵਾਂਗ ਮੈਮਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਫਾੜ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਇਹ ਮਾਸ-ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ, ਲਗਾਤਾਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਰਦਾਸ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਰਾਧ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵਾਤਾਪੀ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, “ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ” ਕਹਿ ਕੇ, ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਇਲਵਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, “ਬਾਹਰ ਆ!” ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਅਗਸਤਿਆ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੰਤਾ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪਚਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇਰਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭਰਾ, ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਾਹਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਇਲਵਲਾ, ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੜ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਝੀਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਇਹ ਕਥਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।