ਰਾਮ ਜੀ ਸੂਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਥੇ ਦਸ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਸੂਤੀਕਸ਼ਣ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ 'ਚ ਆਏ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੂਤੀਕਸ਼ਣ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠੇ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਰਾਮ, ਸੂਤੀਕਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, "ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸੁਹਣਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।" ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਸਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੂਤੀਕਸ਼ਣ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹੀ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।" "ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਜਾਓ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ।" "ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਕਿੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਚਾਰ ਯੋਜਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਉਥੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਸੁਹਣਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ।" "ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ, ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਬਹੁਤ ਫੁੱਲ-ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਮਣੀਕ।" "ਉਥੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੋਖਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰੇਨ ਪੋਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਬੱਤਖਾਂ ਨਾਲ ਪੋਖਰ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।" "ਇਕ ਰਾਤ ਉਥੇ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਸਵੇਰੇ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਓ।" "ਉਥੇ, ਇਕ ਯੋਜਨ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਉਥੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਮਨ 'ਚ ਉਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਗਸਤਿਆ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਮਣੀਕ ਜੰਗਲ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਵੇਖੇ। ਸੂਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਰਸਤਾ ਪਕੜ ਕੇ, ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਚਲੇ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਜੀ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਰਸਤੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਰੱਖਤ ਫਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕ ਗਏ ਹਨ।" "ਅਤੇ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਤੋਂ, ਪੱਕੇ ਪਿੱਪਲੀ ਦੇ ਮਿਰਚਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ, ਹਵਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਚਾਨਕ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਇਥੇ-ਉਥੇ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਢੇਰ ਅਤੇ ਕਟੀ ਹੋਈ ਦਰਭਾ ਘਾਸ਼, ਜੋ ਬਿਲੌਰੀ ਪਥਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਪਈ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" "ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਾਲੀ ਬੱਦਲ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਉੱਠਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਇਕੱਲੇ-ਇਕੱਲੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੀ ਨ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਸੁਭਾਵਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸੂਤੀਕਸ਼ਣ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ।" "ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਾ ਨੂੰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਬਣਾਇਆ।" "ਇਥੇ, ਕਦੇ, ਕਠੋਰ ਵਾਤਾਪੀ ਅਤੇ ਇਲਵਲਾ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ, ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।" "ਇਲਵਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਝੂਠੀ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਯੇਸ਼ਟੀ ਭੋਜਨ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਬੜੀ ਨਿਰਦਯਤਾ ਨਾਲ।" "ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਅੰਤਯੇਸ਼ਟੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਂਡੇ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੇਂਡਾ ਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ।" "ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖਾ ਲੈਂਦੇ, ਇਲਵਲਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਵਾਤਾਪੀ, ਬਾਹਰ ਆ!'" "ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਤਾਪੀ, ਮੇਂਡੇ ਵਾਂਗ ਮੈਮਿਆਂ ਕਰਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਰੂਪ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਲੋਂ, ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ।" "ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾ-ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ।" "ਪਿੱਛੋਂ, 'ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਇਲਵਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਬਾਹਰ ਆ!'" "ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆਰੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿਹਾ, 'ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪਚਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇਰਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭਰਾ, ਮੇਂਡੇ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਾਹਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?'" "ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਤ-ਵਿੱਚ ਫਿਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਆਇਆ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।