ਰਾਘਵ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਮ ਹਨ, ਨੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਅਠ ਮਹੀਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਸੁਖ-ਸਾਂਤਿ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ। ਰਾਘਵ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਾਧੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਹੇ। ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਦੇ ਕੋਲ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।” “ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਾਂ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਓ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ।” “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਕਿੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਚਾਰ ਯੋਜਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਓ; ਉਥੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ, ਪਿੱਪਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਕ, ਅਤੇ ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।” “ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੰਵਲੇ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਬਤਖ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਕਮਲ-ਪੋਖਰ ਹਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਰਾਮ, ਸਵੇਰੇ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲੋ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕਈ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਖੇਤਰ ਕਈ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।” “ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਉਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਓ।” ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਗਸਤਿਆ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋਏ, ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਰਸਤਾ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਚੱਲੇ, ਅਤੇ ਰਾਮ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇਹ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।” “ਜੇਕਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਰੱਖਤ ਫਲ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਪੱਕੀ ਪਿੱਪਲੀਆਂ ਦੀ ਮਸਾਲੀ ਗੰਧ ਹਵਾ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਢੇਰ ਅਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਜੋ ਬਿਲੌਰੀ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਪਈ ਹੈ।” “ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਾਲਾ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੀ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਕਾਂਤ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂ, ਆਪਣਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚੁਣੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ।” “ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ। ਇੱਥੇ ਕਦੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੋ ਭਰਾ ਵਾਤਾਪੀ ਅਤੇ ਇਲਵਲਾ, ਜੋ ਦੂਸ਼ਟ ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਸਨ, ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਇਲਵਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਸੀ।” “ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ, ਇਲਵਲਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਦਾ, ‘ਵਾਤਾਪੀ, ਬਾਹਰ ਆਓ!’” “ਤਦ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਤਾਪੀ, ਰਾਮ ਵਾਂਗ ਮਮਿਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਫਟ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।” “ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਰਦਾਸ ‘ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ‘ਇਹ ਹੋ ਗਿਆ’ ਆਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਲਵਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ‘ਬਾਹਰ ਆਓ!’” “ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆਰੇ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ‘ਉਹ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪਚਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇਰਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭਰਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਾਹਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?’” “ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਤ ਦਾ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਜੰਗਲ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।