ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਜਾਨਵਰ ਦੇਖੇ—ਜੋ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਗਦੇ, ਕੁਝ ਦੇ ਸਿੰਗ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਭੈਂਸਾਂ, ਸੂਅਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਹਾਥੀ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਫੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਲੱਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਉੱਤੇ ਪਈ, ਜੋ ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ। ਝੀਲ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਜਲ-ਵਿਲਾਸੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਸਾਰਸ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਕਦੰਬ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਸੀ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਸੁਹਣੀ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਗ-ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਹ ਅਨੋਖਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਧਰਮਭ੍ਰਿਤ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਪੁੱਛਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, "ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਰਾਘਵ ਦੇ ਅਜਿਹਾ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਿਸ਼ੀ ਝਟ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਂਡਕਰਨੀ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ, ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਗਨਿ ਦੇ ਆਗੂਪਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਨੂੰ ਵਰਗਾ ਸਥਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਲਈ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਪੰਜ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਝੀਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਕ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਪੰਜ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਰਸ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਹੇਰਣਿਆਂ ਦੇ ਚੌਹਣੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਦਿਵਯ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਰਾਮਦਾਇਕਤਾ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪੋਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ, ਜੋ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਕਈ ਮਹੀਨੇ, ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਸਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਕਦੇ ਉਹ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਕਦੇ ਪੰਜ, ਕਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਧਾ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬਿਤਾਏ। ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਰਹਿ ਕੇ, ਦਸ ਸਾਲ ਚੁੱਕ ਗਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਹ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੇ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ। ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪੁਜਣਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤਾਂ ਸਦੀਵਾਂ ਸੁਣੀ ਹਨ, ਪਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸੁਹਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ, "ਮੈਂ ਵੀ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਅਗਸਤਿਆ ਕੋਲ ਜਾਵੇਂ। ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਲਿਆ।" "ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਕਿੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਾਰ ਯੋਜਨ ਜਾ, ਉੱਥੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ।" "ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ-ਮੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਕਈ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ।" "ਉੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਲ-ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਹੰਸਾਂ, ਸਾਰਸਾਂ ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।" "ਉਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ। ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੱਲ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕਈ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।" "ਉੱਥੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਖੂਬ ਸੋਹਣਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਅਗਸਤਿਆ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਉਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਲੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਸਤਿਆ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ।