ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਲਾਸਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਉਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਗਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖੋ, ਨਰਮ ਰਹੋ, ਤੇ ਇਸ ਤਪੋ-ਵਨ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟੀਕਾ ਕਰੋ; ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਵੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਕੌਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਤੇ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਦਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਦੇਹੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹਨ, ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਲਾਭਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ, noble family ਦੀ ਵਾਰਸ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘੀ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।" ਰਾਮ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਕਿਹਾ: 'ਧਨੁ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਖੀ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਨਾ ਉਠੇ'?" ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੰਡਕ ਵਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਆਏ ਹਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਖਵਾਲਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿੰਦੇ, ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਂਦੇ, ਪਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਕਰੂੜਤਾ ਕਾਰਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੰਡਕ ਵਨ ਦੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘੀ ਲਾਜ ਹੈ।" ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਰਾਮ; ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਵਨ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਸਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਾਘਾ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।" ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੋ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਤਪੱਸਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਘਾ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਘਵ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸਾਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਦੰਡਕ ਵਨ ਦੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਬਚਾਓ।" ਰਾਮ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਵਾਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਦੰਡਕ ਵਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਾਨਕਾ ਦੀ ਧੀ, ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਨ-ਭਰ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਦਾ-ਪਿਆਰਾ ਸਚ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ, ਜਾਂ ਤੈਨੂੰ, ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵਚਨ-ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ।" "ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਵੈਦੇਹੀ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ, ਸੀਤਾ; ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਸੁੰਦਰਿ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਧਰਮ-ਸਾਥੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ." ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀਤਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਧਨੁ ਚੁਕ ਕੇ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਅੱਗੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਸੀਤਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਿੱਛੇ ਧਨੁ ਚੁਕ ਕੇ। ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਤੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਡਦੇ ਕਾਂਗ ਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ, ਤੇ ਲਿਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਝੀਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ, ਮੀਠੇ, ਭੈਸਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ। ਝੀਲ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਕਾਂਗ, ਹੰਸ, ਤੇ ਕਦੰਬ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਜਲ-ਜੰਤੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਸੁਹਣੀ ਝੀਲ ਦੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਸ਼ਵ-ਰਥੀ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ, ਧਰਮਭ੍ਰਤ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਚੀਜ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਰਾਘਵ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਝੀਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਂਡਕਰਨੀ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਭਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਏ।" "ਫਿਰ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਹੇਠ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, 'ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ,' ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਉਲਝ ਗਏ।" "ਤਦ, ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸਨ।