ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਛੋੜਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਈ। ਤੁਹਾਡੀ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਸੋਚ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ; ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ। ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਧਨੁਸ਼ ਅੱਗ ਲਈ ਇੰਦਨ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਥ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉਰਜਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਚਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਪस्वੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੰਦਰ, ਸਚੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਯੋਧਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਤਲਵਾਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤਪस्वੀ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਤਪस्वੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਿਆਂ, ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਤਪस्वੀ ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਕਠੋਰ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਪस्या ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਤਪस्वੀ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਕਾਰਣ; ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵੀ ਕਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹਾਂ: ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਐਸਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਦੰਡਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਮਾਰਨਾ, ਹੇ ਵੀਰ, ਸੰਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ, ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਇਹੀ ਧਰਮ ਹੈ: ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ। ਕਿੱਥੇ ਹਥਿਆਰ, ਕਿੱਥੇ ਜੰਗਲ? ਕਿੱਥੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ, ਕਿੱਥੇ ਤਪ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਅਸੀਂ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਿਆਯ ਮੰਨੋ। ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨਾਲ ਘਟੀਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ, ਫਿਰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਏਂਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਤਪस्वੀ ਵਾਂਗ ਜੀਵੇਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਸਾਸ ਤੇ ਸਸੁਰ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਅੰਤਹੀਨ ਪਿਆਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਧਰਮ ਤੋਂ ਧਨ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਧਰਮ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸੁਖ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖੋ, ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਪ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਰੋ; ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਵੀ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ; ਕੌਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਸੋਚੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਕਰੋ। ਹੁਣ ਦਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਵਚਨ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕਹੇ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਾਮ ਨੇ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਸੁਤਰੀ, ਉਹ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਂਤ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸੂਭਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਤਰੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ: 'ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ ਇਸ ਲਈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਪੀੜਤ ਦੀ ਚੀਖ ਨਾ ਉਠੇ'? ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਚਨਬੱਧ ਤਪਸਵੀਆਂ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨ ਕੇ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ, ਉਹ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਕਰੂੜਤਾ ਕਾਰਨ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦੋਹਰੇ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਗਹਿਰੀ ਲਾਜ ਹੈ।' ਜਦ ਮੈਂ ਐਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?' ਹੇ ਰਾਮ, ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹਾਂ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਵਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਪਸਵੀਆਂ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਹਨ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਲੰਬੀ ਤਪस्या ਤੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਤਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਾਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਦੇ ਤਪਸਵੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਹਾਂ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਵਚਨ, ਹੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਜੋ pledged ਕੀਤਾ, ਜਿੰਨਾ ਦਿਨ ਜੀਵਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਸਕਦਾ। ਸੰਤਾਂ ਵੱਲ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸਾ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਸਚਾਈ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਤੈਨੂੰ, ਸੀਤਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਪਰ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਤੋੜਾਂਗਾ।