ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ ਦੰਡਕ ਅਰਨੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਦੰਡਕ ਅਰਨੀ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਭਲਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ, "ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੰਡਕ ਅਰਨੀ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।" ਸੀਤਾ ਜੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ, "ਤੁਸੀਂ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੋ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਣ ਨਾ ਵਰਤੋ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਅੱਗ ਲਈ ਇੰਧਨ ਵਾਂਗ ਹਨ—ਜਦ ਇਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਘਟਨਾ ਵੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ: "ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਇੱਕ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੱਚਾ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਪस्वੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਇੰਦ੍ਰਾ—ਸਚੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ—ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਇਆ। ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਤਲਵਾਰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਜਦ ਤਪस्वੀ ਆਪਣੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।" "ਤਪस्वੀ ਨੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਲੈਣ ਜਾਂਦਾ, ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਂਦਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਥਿਆਰ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਠੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਵਧ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵੀ।" ਸੀਤਾ ਜੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: "ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਕਰੋ।" "ਦੰਡਕ ਅਰਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾ ਵੈਰ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਹੀ ਕਰਤਵ ਹੈ—ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ।" "ਕਿੱਥੇ ਹਥਿਆਰ, ਕਿੱਥੇ ਜੰਗਲ, ਕਿੱਥੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਕਰਤਵ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਤਪ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਅਸੀਂ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਦੇਸ਼ ਦਾ ਧਰਮ ਮਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨਾਲ ਮੰਦ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਆਓਗੇ, ਫਿਰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾਓਗੇ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਤਪਸਵੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਜਾਵੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸੱਸ-ਸੱਸਰੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਅਨੰਤ ਹੁੰਦਾ। ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੀ ਧਨ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ—ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।" "ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਸੁਖ-ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖੋ, ਮੀਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਇਸ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਔਰਤ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ; ਭਲਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਸਿੱਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗੇ, ਸੋ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ। ਹੁਣ, ਦਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਾਮ ਜੀ, ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਵੈਦੇਹੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਪਯੋਗੀ, ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ।" "ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਇਸ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਪੀੜਤ ਦੀ ਚੀਖ ਨਾ ਉਠੇ'? ਦੰਡਕ ਅਰਨੀ ਦੇ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਦ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਅਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨ ਕੇ।" "ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰੁਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਦੇ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।" "ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਦੇ ਹਨ, ਦੰਡਕ ਅਰਨੀ ਦੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘਾ ਲਾਜ ਹੈ।'" "ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਆ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀਆਂ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?'" "ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦਿਓ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਤਪਸਵੀ ਯਜਨ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।'" "ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਲੰਬੀ ਤਪਸਿਆ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਤਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸਾਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਦੰਡਕ ਅਰਨੀ ਦੇ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਦੰਡਕ ਅਰਨੀ ਦੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਰਹਿੰਦੇ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਸਕਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਪਿਆਰ, ਚਿੰਤਾ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਅਤੇ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।