ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਸ਼, ਮੈਂ ਇਕ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਦੋ ਅਜਿਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਘਾ ਪਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਇਹ ਦੋ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਰਾਕਸ਼ਸ—ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਸੁਬਾਹੁ—ਉੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਵਨ ਕੂੰਡ 'ਤੇ ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵ੍ਰਤ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ, ਥੱਕ ਕੇ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਥੋਂ ਹਟਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਹਾਲਾਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹਨ, ਰੀਤ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਵੀ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਦੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਸੱਚੀ ਹੈ।" "ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਂਵਾਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨ ਕੀਰਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫਾਹੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।" "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ—ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣਾ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਇਹ ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਜਾਣ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਅਡੋਲ ਹੈ।" "ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਥਵੀ ਉੱਤੇ ਉੱਚੀ ਕੀਰਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਅਟੁੱਟਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਦੇ—ਪਰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈ ਲੈ।" "ਫਿਰ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਸਭ ਮੰਤਰੀ ਜੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਦੇ। ਯਾਜਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸਿਰਫ਼ ਦੱਸ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਸੁਭਾਗੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਹੋਸ਼ ਗੁਆ ਬੈਠੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਡਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੀਰ ਗਏ, ਬੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਇਹ ਵੀਸਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ, ਸੁਣੋ। ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਝ ਪਲ ਲਈ ਜ਼ਬਾਨ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈ, ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਰਾਮ, ਜੋ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਹੈ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।" "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇਸ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਬੜੇ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ; ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜ ਸਕਦੇ ਹਨ—ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾ।" "ਮੈਂ ਖੁਦ ਵੀ, ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਖੀ ਦਿਆਂਗਾ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਉਥੇ ਆਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾ।" "ਰਾਮ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਣਭਿੱਜਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਜੰਗ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਛਲ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ—" "ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾ, ਪੂਰੀ ਚਤੁਰੰਗਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ; ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਸੀ; ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾ। ਮੇਰੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੋਹ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਗੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਕੌਣ ਹਨ? ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ? ਤੇ ਰਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇ?" "ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜਾਂ ਛਲ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਪੂਜਨਯ ਰਿਸ਼ੀ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਕਿ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਟਾਕਰਾ ਕਰਾਂ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਦੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਡਟ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹਨ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਬਚਨ ਆਖੇ: "ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਪੌਲਸਤ੍ਯ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਈ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਵਣ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਖੁਦ ਆ ਕੇ ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਦੋ ਬੜੇ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ—ਮਾਰੀਚ ਤੇ ਸੁਬਾਹੁ—ਯਜਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨਹਾਰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਭਾਗਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈਂ।" "ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਪੰਛੀ ਤੇ ਸੱਪ ਵੀ ਰਾਵਣ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਦਸ਼ਰਥ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ, ਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਵਿਅਕੁਲ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਤੇ ਡਰ ਵਿਚ ਝੂਲਦੇ ਰਹੇ।