ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, “ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਚਲਣੀ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠਾ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਰਜ ਮੈਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਸੱਚਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਦੋ ਅਜਿਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਜਦੋਂ ਮਰਜ਼ੀ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਰਾਕਸ਼ਸ—ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਸੁਬਾਹੂ—ਉੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਵਨ ਕੁੰਡ 'ਤੇ ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵਾਰਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਤਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਹਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ। ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ: ਰੀਤ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਵੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਉਠਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਸੱਚੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਕਾਂ ਦੀ ਪੰਖ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗਾ, ਉਹ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੋ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੇਗੀ, ਅਤੇ ਮਾਰੀਚ ਤੇ ਸੁਬਾਹੂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਨੇਹ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਨਾ ਜਾਈਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੂਰਤਾ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਵਸੀਸ਼ਠਾ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤਪस्वੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਦੇ। ਫਿਰ, ਵਸੀਸ਼ਠਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਜਦੋਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਾਡਲਾ, ਵਿਲਕੁਲ ਅਸਕਤ ਰਾਮ ਦੇ ਦੇ। ਯਜਨਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਕਮਲ ਨੈਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਵੈਦਿਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸਤਿਕਾਰੀ ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਦਵਾਨ ਮੁਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਮਨ ਚੀਰ ਗਏ, ਅਤਿ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਡੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਹੁਣ, ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਵੀਸਵੀ ਸਰਗ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਣੋ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਮੇਰਾ ਰਾਮ, ਜੋ ਕਮਲ ਨੈਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਜੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਾਂ। ਇਸ ਫੌਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਰਾਤ ਨਿਵਾਸੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ; ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਦਲ ਨਾਲ ਲੜਨ ਯੋਗ ਹਨ—ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲਿਜਾਓ। ਮੈਂ ਆਪ ਵੀ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਲੜਾਂਗਾ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗਾ; ਮੈਂ ਆਪ ਚਲਾਂਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲਿਜਾਓ। ਉਹ ਤਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਪਰਿਪੱਕਵ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਛਲ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮੈਂ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਉੱਚ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ—ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲਿਜਾਓ, ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ। ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਸੀ; ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲਿਜਾਓ। ਮੇਰੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲਿਜਾਓ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੌਣ ਹਨ? ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਮੁਨੀ? ਅਤੇ ਰਾਮ ਉਹਨਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇ? ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਲ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਛਲ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੋਕਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਾਂ। ਮੰਦੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹਨ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ— “ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ, ਰਾਵਣ ਨਾਮ, ਜੋ ਪੌਲਸਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕਿ ਰਾਵਣ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਮੁਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਆਪ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ। ਉਸਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਦੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ—ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਸੁਬਾਹੂ—ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਰੱਖੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਸਤੇ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ।