ਇਕ ਵਾਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਜੀ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਤਪस्या ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਰਾਮ ਹਾਂ, ਹਜ਼ੂਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਓ।” ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, “ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੱਚ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਤੁਹਾਡਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਖੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਜੇ ਤਕ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਜੋਕੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਆਏ ਸਨ।” ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਇੱਥੇ ਵਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।” ਇਸ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਚ ਬੋਲਦੇ ਤੇ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਜਲਦੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਸਾਰਭੰਗਾ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ।” ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, “ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਰਾਮ ਜੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੜ-ਫਲ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾ ਕੇ, ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਂਦੀ; ਉਹ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਹਿਰਣਾਂ ਦੀ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਨ, ਨੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਫੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨੁਕਦਾਰ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਚੰਗਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਂਝ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਰਾਤ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਤਪਸਵੀ ਯੋਗ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਯਥਾ-ਯੋਗ ਆਦਰ ਪਾਏ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਾਗੇ। ਰਾਮ ਜੀ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਲੋਟਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, dawn ਵੇਲੇ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ, ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, “ਹਜ਼ੂਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸੁਖੀ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹੇ। ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਰਾਮ ਜੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਜਾਓ। ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਤਮ ਜੜ-ਫਲ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ, ਫੁੱਲਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਨਿੱਘੇ ਹਿਰਣ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੇਖੋਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਪੋਖਰ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਟਸ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ, ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋਗੇ। ਪਹਾੜੀ ਝਰਨੇ, ਮੋਹਕ ਜੰਗਲ, ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਮਨਮੋਹਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਵੇਖੋਗੇ। ਜਾਓ, ਪੁੱਤਰ; ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਜਾਓ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਸ਼ਰਮ ਆਉਣਾ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ ਜੀ) ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, “ਜਿਵੇਂ ਆਗਿਆ,” ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਵਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਚੜਾ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ, ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ। ਹੁਣ, ਨੌਂਵਾਂ ਸर्ग ਸੁਣੋ।